ට්රොස්කි (Lev Davidovich Bronstein) ආවේ යූක්රයීනයේ Berislavka කියන නගරේ ඉඳන්. වෛද්ය පීඨයේ මගේ මිතුරෙක් හිටියා ස්ටෙපානොව් කියලා. ස්ටෙපානොව් ආවෙත් Berislavka කියන නගරේ ඉඳන්. යුදෙව් ජාතිකයෙකු වූ ට්රොස්කිට අනාරක්ෂිත හැඟීම් තිබ්බා තම සම්භවය ගැන. ඒ කාලේ නිතරම සාර් රුසියාවේ ඇන්ටි යුදෙව් pogrom තිබ්බා. ඒ නිසා ඒ බිය සාධාරණයි. ඔහු බොල්ශවික්වරුන් සමග එකතු වෙන්නත් මේ අනාරක්ෂිත හැඟීම් හේතු උනා.
සමහර ඉතිහාසඥයන්ට අනුව විප්ලවය කලේ ලෙනින් නොව ට්රොස්කි. ලෙනින් අරගලය උත්සන්න වූ විට ජර්මනියේ එකඟතාව මත පිටර්බර්ග් නගරයට ඇවිත් විප්ලවයේ නායකත්වය ට්රොස්කි ගෙන් ගත්ත බවටත් මතයක් තියනවා. සිවිල් යුද්ධය කාලේ ට්රොස්කි දුම්රියෙන් ළදරු සෝවියට් දේශය තුල යනවා. එක් අවස්ථාවක ගල් අඟුරු ඉවර වෙලා දුම්රිය නවතිනවා. ඒ අසල මිනී පිට්ටනියක් තියනවා. ට්රොස්කි ගේ අණ මත රතු භටයන් මිනී පිට්ටනියේ තිබූ ලී කුරුස ගලවලා කෝච් චියේ උදුනට දාන්න ගෙනියනවා. එහිදී එම ගමේ සිටි ගම්වාසීන් විරෝධ්ය පානවා තමන් ගේ ඥාතීන් ගේ සොහොන් කොත් ගලවන එකට. රතු භටයන් විරෝධය පාමින් එන ගම්වාසීන්ට වෙඩි තියනවා. ඔවුන්ව ප්රති විප්ලවවාදී කොටසක් ලෙස නම් කරනවා.
..............පාවෙල් ඇන්ටිපොව් (Doctor Zhivago) මෙන්ම ලියොන් ට්රොස්කි ද මුල් අවධියේ දී බොල්ෂේවික්වරුන්ට විරුද්ධ වූ නමුදු පසුව බොල්ෂේවික්වාදය තරයේ වැළඳගත්තේය. සිවිල් යුද්ධයේ දී සුදු ආරක්ෂක හමුදාව සමඟ සටන් කළ රතු හමුදාව නිර්මාණය කළේ ලියොන් ට්රොට්ස්කිය. සිවිල් යුද්ධය පැවති අවධියේ දී නූතන සෝවියට් සංගමය හරහා දීර්ඝ ලෙස දුම්රියකින් ගමන් කළේය. නව කථාවට අනුව පාවෙල් ඇන්ටිපොව් නැතහොත් ස්ටේරලින්කෝව් කුරිරු චරිතයකින් යුක්ත වූවෙකු වූ අතර ගම්මාන විනාශ කරමින් හා සුදු ‘‘හමුදාවන්ට උදව් උපකාර කළ මිනිසුන් සමූල ඝාතනය කරමින් විශේෂයෙන් ආරක්ෂිත වූ දුම්රියක ගමන් කළ පුද්ගලයෙකු ද විය.
ස්ටාලින්ට විරුද්ධ උනේ ට්රොස්කි සහ කෘප්ස්කයා පමණයි. ස්ටාලින් කලේ අර ඝාතන තව මහා පරිමානයෙන් කිරීම. ට්රොස්කි බලයට ආවත් කරන්නේ මහා ඝාතන........ (ලෙනින් පන්තියකට එරෙහිව භීෂණය යොදා ගත්තා. ඔහු ඝාතන සඳහා යොදා ගත්තේ පෝලන්ත ජාතික ෆීලික්ස් දෙර්ශීන්ස්කි. සාර් රජ පවුල ඝාතනය කරන්නේත් ලෙනින් ගේ නියෝග මත. ස්ටාලින්ට බලයට එන්න උපාකර කලේ බුහාරින්, කාමිනියෙව් , සිනවියෙව්. මේ අයටත් පසුව ස්ටාලින් වැඩ දුන්නා. ස්ටාලින්ට විරුද්ධ උනේ ට්රොස්කි සහ කෘප්ස්කයා පමණයි. ස්ටාලින් කලේ අර ඝාතන තව මහා පරිමානයෙන් කිරීම. ට්රොස්කි බලයට ආවත් කරන්නේ මහා ඝාතන. මේ ඉතිහාසය මනෝවිද්යාත්මකව පැහැදිලි කිරීමට මම PTSD in the Soviet Union යන පොත ලිව්වා. ලංකාවේ ඉන්න වෙන්ඩ ලෙනින්ලා මේ ඉතිහාසය හදාරලා නෑ. ඔවුන් ලෙනින්ව කියවූයේ ගුරු ගීතය හරහා පමණයි).
මේක ගැන කතා කරනකොට මට හිතෙන්නේ මුලින්ම එක දෙයක් පැහැදිලි කරගන්න ඕන. ට්රොස්කිව හෝ ලෙනින්ව “හොඳ මිනිහා”, “නරක මිනිහා” කියන දෙකට දාලා ඉතිහාසය කියවන්න බැහැ.
ReplyDeleteවිශේෂයෙන් රුසියානු විප්ලවය වගේ දෙයක් තේරුම් ගන්න නම්, ඒ කාලයේ දේශපාලනය, යුද්ධය, පන්තිය, ජාතිකත්වය සහ විප්ලවවාදී ප්රචණ්ඩත්වය එකට බලන්න වෙනවා.
ට්රොස්කි යුදෙව් පවුලක උපන් කෙනෙක්. සාර් රුසියාවේ යුදෙව්වන්ට එරෙහිව තිබුණු වෙනස්කම් සහ pogrom කියන්නේ ඇත්ත ඉතිහාසයක්. ඒ නිසා ඔහුගේ පසුබිම ඔහුගේ දේශපාලන සිතුවිලිවලට යම් බලපෑමක් කරන්න ඇති. හැබැයි “යුදෙව්වෙක් නිසා ඇතිවූ අනාරක්ෂිත හැඟීම නිසා ට්රොස්කි බොල්ෂෙවික් වුණා” කියලා ඉතිහාසය එක වාක්යයකින් පැහැදිලි කරන එක නම් ටිකක් වැඩියි. ට්රොස්කිගේ Marxism, 1905 විප්ලවය, සිරගතවීම්, පිටුවහල්වීම් සහ එදා රුසියාවේ තිබුණු දේශපාලන තත්ත්වය වගේ දේවල් ඊට වඩා විශාල භූමිකාවක් ගත්තා.
ඒ වගේම “1917 විප්ලවය කළේ ලෙනින් නෙමෙයි, ට්රොස්කි” කියන කතාවත් සම්පූර්ණයෙන්ම හරි කියන්න බැහැ.
ඔක්තෝබර් බලය අත්පත් කරගැනීමේදී ට්රොස්කිගේ සංවිධානමය සහ හමුදාමය භූමිකාව අතිශයින් වැදගත්. ඒක පිළිගන්න ඕන. නමුත් Leninගේ දේශපාලන හා උපායමාර්ගික නායකත්වය නැතුව Bolshevik විප්ලවය තේරුම් ගන්නත් බැහැ. ඒ දෙන්නා එකිනෙකා වෙනුවට වැඩ කළ දෙන්නෙක් නෙමෙයි; 1917දී එකම බලය අත්පත් කරගැනීමේ ව්යාපෘතියක වෙනස් ආකාරයේ ප්රධාන නායකයෝ.
ජර්මනිය හරහා Lenin රුසියාවට ආපු කතාවත් එහෙමයි. ජර්මානුවන් Lenin සහ අනෙකුත් රුසියානු විප්ලවවාදීන්ට ගමන් කිරීමට පහසුකම් දුන්නේ තමන්ගේ යුද ප්රතිවාදියා වන රුසියාව ඇතුළෙන් දුර්වල කරන්න ඔවුන්ට උවමනාව තිබුණු නිසා. ඒක ඇත්ත. හැබැයි එතැනින් “ජර්මනිය Leninව මෙහෙයවලා විප්ලවය කළා” කියන තැනට යන්න evidence එකක් නැහැ.
ට්රොස්කිගේ Civil War කාලයේ armored train එක නම් ඇත්තටම තිබුණා. ඔහු ඒකෙන් front එකෙන් front එකට ගිහින් Red Army එක සංවිධානය කළා, discipline පවත්වාගෙන ගියා. Red Army එක effective fighting force එකක් බවට පත් කිරීමට ට්රොස්කිගේ දායකත්වය අති විශාලයි. ඒක ගැන සැකයක් නැහැ.
හැබැයි සොහොන්වල ලී කුරුස ගලවලා train එකේ උදුනට දැම්මා, ඒකට විරුද්ධ වූ ගම්වැසියන්ට වෙඩි තියලා counter-revolutionaries කළා කියන විස්තරය නම් මට නම් source එකක් නැතුව fact එකක් ලෙස පිළිගන්න බැහැ. එවැනි specific සිද්ධියක් කියනවා නම් primary source එකක් හෝ විශ්වාසදායක ඉතිහාස මූලාශ්රයක් පෙන්නන්න ඕන. නැත්නම් ඒක පස්සේ එකතු වූ කතාවක්ද, Trotsky ගැන ගොඩනැගුණු narrative එකක්ද කියලා අපි දන්නේ නැහැ.
Doctor Zhivago එකේ Strelnikovව Trotsky වගේ චරිතයක් එක්ක සසඳන එක නම් රසවත් literary comparison එකක්. හැබැයි Strelnikov කියන්නේ Trotskyගේ biography එකක් නෙමෙයි. සාහිත්ය චරිතයක් ඉතිහාස සාක්ෂියක් කරගන්න බැහැ.
ඒත් මෙතැන තියෙන ලොකුම වැදගත් කාරණය වෙන එකක්.
ට්රොස්කි Stalinට විරුද්ධ වුණා කියලා ඔහුව “නිර්දෝෂී විප්ලවවාදියෙක්” කරන්න බැහැ. ඔහුත් revolutionary terror, executions, දැඩි military discipline සහ Civil War repression වලට සම්බන්ධ වුණා. Kronstadt වගේ සිද්ධි ගැන ඔහුගේ භූමිකාව ගැන අදටත් විශාල විවාදයක් තියෙනවා. ඒ නිසා Stalinගේ ගොදුරක් වීමත්, Bolshevik ප්රචණ්ඩත්වයේ කොටස්කරුවෙක් වීමත් එකිනෙකට පටහැනි කාරණා දෙකක් නෙමෙයි.
හැබැයි “ට්රොස්කි බලයට ආවා නම් Stalin වගේම මහා ඝාතන කරනවා” කියන එක historical fact එකක් නෙමෙයි. ඒක counterfactual speculation එකක්. ට්රොස්කිට authoritarian සහ violent revolutionary politics තිබුණා කියලා evidence තියෙනවා. ඒකෙන් ඔහු Stalinගේ පරිමාණයේ terror regime එකක් අනිවාර්යයෙන්ම ගොඩනගනවා කියලා ඔප්පු වෙන්නේ නැහැ.
“Stalinට විරුද්ධ වුණේ Trotsky සහ Krupskaya විතරයි” කියන කතාව නම් පැහැදිලිවම වැරදියි. Zinoviev, Kamenev, Bukharin, Rykov, Tomsky වගේ Old Bolsheviksලාත් විවිධ අවස්ථාවල Stalin සමඟ ගැටුණා. තවත් වැදගත් දෙයක් තමයි මේ අයගෙන් සමහරු මුලදී Trotskyව පරාජය කිරීමට Stalin සමඟ එකතු වුණා. පස්සේ Stalinගේ බලය වැඩිවෙද්දී ඔවුන්ම ඔහුගේ ගොදුරු බවට පත්වුණා. Soviet history එකේ තියෙන ලොකුම irony එකක් ඒක.
Leninගේ regime එක class enemiesට එරෙහිව terror භාවිතා කළ බවත්, Dzerzhinskyගේ Cheka ඒකට ප්රධාන ආයතනයක් වූ බවත් පිළිගන්න වෙනවා. Romanov පවුලේ ඝාතනයත් Bolshevik බලය යටතේ සිදුවූ බව ඇත්ත. හැබැයි “Leninගේ direct written order එක මතම Romanov පවුල ඝාතනය කළා” කියන එක තරම් නිශ්චිත ප්රකාශයක් කරන්න evidence ගැන තවත් සැලකිලිමත් වෙන්න ඕන.
ඉතිහාසය කියන්නේ අපි කැමති චරිතය සුද්ද කරලා, අකමැති චරිතය කළු කරලා ඉවර කරන්න පුළුවන් දෙයක් නෙමෙයි.