මේ දින වල Antony Beevor ගේ Stalingrad පොත කියවනවා. මේ පොතේ හිට්ලර් ගේ සහ ස්ටාලින් ඝට්ඨනය පිලිබඳ මෙතෙක් හෙලි නොවූ කතන්දර තියනවා. හිට්ලර් සෝවියට් දේශයට පහර දෙන්න යන බව බුද්ධි අංශ වාර්තා 40 අන්තිම මාසය තුල ආවා. ස්ටාලින් මේවා නොතකා හැරියා. මේවා බ්රිතාන්ය ඔත්තු සේවයේ ගුංඩු බව කියලා හිනා උනා.
දේශසීමාවේ ජර්මන් හමුදා එක් රැස් වෙන කොට ස්ටාලින් නියෝගයක් දුන්නා කිසිම අයුරකින් ජර්මානු හමුදා කුපිත කරන්න එපා කියලා. ජර්මන් හමුදා දේශසීමාව පන්නලා පහර දෙන විටත් සමහර සෝවියට් ඩිවිශන් ප්රති ප්රහාර එල්ල කරන්නේ නැතිව ශොක් එකේ හිටියා. යුද්දයේ ප්රථම මාසයේදී විශාල වශයෙන් සෙබලුන් මැරුනා යුද උපකරන ගුවන් යානා ටැංකි විනාශ උනා ස්ටාලින් ගේ උද්දච්ච මෝඩකම නිසා. එසේම ජර්මානු ආක්රමනයට ප්රථම රතු හමුදාවේ අත් දැකීම් බහුල දක්ෂ උසස් නිලධාරීන් 40,000 ස්ටාලින් තම පැරනොයිඩ් මානසිකත්වය නිසා මරා දමනවා. මේ නිසා රතු හමුදාව දුර්වළ උනා. ෆින්ලන්ත යුද්දයේදී විශාල වශයෙන් රතු හමුදාව පසුබෑවා. මෙය දුටු හිට්ලර් සෝවියට් දේශය අල්ල ගැනීම ලේසියි බව සිතුවා.
යුද්ධයේ මුල් කාර්තුවේදී ස්ටාලින් හිට්ලර් ගේ ආක්රමණයට බය වෙනවා. කෙසේ හෝ යුද්ධය නවත්වා ගන්න ස්ටාලින්ට අවශ්ය වෙනවා. ඔහු මෝලතොව් සමග එවකට මොස්කව් වල සිටි බල්ගේරියාවේ තානාපති මැදහත්කරුවෙක් ලෙස ගෙන්නා ගෙන හිට්ලර්ට යූක්රයීනය , බෙලරුසියාව සහ බෝල්ටික් රටවල් දෙන්නම් ගහන එක නවත්වන්න කියනවා. නමුත් බල්ගේරියාවේ තානාපති පවසනවා හිට්ලර්ට අවශ්ය මුලු සෝවියට් දේශයම බව. ස්ටාලින් යූක්රයීනය , බෙලරුසියාව සහ බෝල්ටික් රටවල් හිට්ලර්ට පාවා දෙන්න උත්සහ කල බව ඉතිහාසයේ තිබූ සැඟවුනු රහසක්. (අපිට සෝවියට් ඉතිහාසය ඉගැන්වූ මහාචාර්ය නතාලියා පිව්ශෙන්කෝ මේ දේවල් කිව්වේ නෑ. තවාරිෂ් ස්ටාලින් ගේ දක්ෂතාවය සහ හැකියාව මත හිට්ලර් පරාජය කලා කියලා තමයි කිව්වේ)
හිට්ලර් පරාජය කලේ සහ යුද්දය දින්නේ ස්ටාලින් නිසා බව කියන මතය මේ පොතේ පෙන්වන කරුනු වලින් නිශ්ප්රභ වෙනවා. යුද පෙරමුනේ ස්ටාලින් ගේ යුද ශිල්පය නොදත් පොලිටිකල් කොමිසාර්ලා අණ දෙන නිලධාරීන්ටත් වඩා ඉහලින් ඉඳ ගෙන උන් යුද්දයට අණ දෙන්න ගිහින් තොග පිටින් කෑවා. ඉන් පසුව ඇස් ඇරුණු ස්ටාලින් ජෙනරල් ෂුකෝව්ට යුද්ධය භාර දුන්නා.
හිට්ලර් තම ජෙනරාල්වරුන්ට යුද්ධය පුරාවටම ඇඟිලි ගසමින් වාත කලා. ඒ නිසා ඔවුන්ට නිසි ලෙස යුද්ද කරන්න ලැබුනේ නෑ. ස්ටාලින් යුද්දයේ දෙවන තුන්වන වසර වන විට අනවශ්ය ලෙස ඇඟිලි ගහන්න ගියේ නෑ. ස්ටාලින් නිසා සෝවියට් දේශයට මහ විනාශයක් සහ කැෂුවල්ටි ගොඩක් සිදු වූ කතාව සෝවියට් ප්රොපගැන්ඩාව වසන් කරලා ස්ටාලින් යුගයේ වීරයා කලා. කෙසේ නමුත් Antony Beevor ගේ පොත නිසා සත්ය ක්රමක් ක්රමයෙන් හෙලි වෙනවා.
හිට්ලර් ගේ සහ ස්ටැලින් ගේ භූමිකා සහ හිට්ලර් ගේ පරාජයේ හේතූන් මගේ මේ ලිපියේ තියනවා
Architects of Terror: A Comparison of Hitler and Stalin; LINK; https://transyl2014.blogspot.com/2026/02/architects-of-terror-comparison-of.html


