වෛද්ය රුවන් එම් ජයතුංග විසින් ලියන ලද Revisiting Gananath Obeyesekere කෘතියේ සිංහල අනුවාදය පහත දැක්වේ.
පූර්විකාව
මහාචාර්ය ගණනාථ ඔබේසේකර යනු අපගේ යුගයේ ශ්රී ලංකාව විසින් නිපදවන ලද විශිෂ්ඨතම බුද්ධිමතෙකි. මහාචාර්ය ඔබේසේකර මානව විද්යා ක්ෂේත්රයේ කැපී පෙනෙන චරිතයක් ලෙස පෙනෙන අතර, එය ශ්රී ලංකාවේ පමණක් නොව ගෝලීය වේදිකාවේ ද සමරනු ලැබේ. මෙම විෂය සඳහා ඔහු දැක්වූ දායකත්වය ශ්රී ලංකාව මෙතෙක් බිහි කළ ප්රමුඛතම මානව විද්යාඥයා ලෙස ඔහුව හැඳින්වූවාට වරදක් නැත.
ප්රින්ස්ටන් විශ්ව විද්යලයේ මහාචාර්ය ගණනාථ ඔබේසේකර අන්තර් ජාතික කීර්තියට පත්වූ උගතෙකි. තම බුද්ධිමය දායකත්වය මගින් ශ්රී ලංකාව නම් කුඩා දිවයින අතික්රමණය කිරීමට ඔහුට හැකි විය. මා ඔබේසේකරයන් ගේ ශාස්ත්රාල වටිනාකම අවබෝධ කර ගත්තේ විදේශීය විද්වතුන් හරහා වීම එක්තරා ආකාරයක උත්ප්රාසයකි. එය ඉන්දීය ජාතිකයෙකු වූ ගාන් ධි සර් එඩ්වින් ආනෝල්ඩ් හරහා සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන් හඳුනා ගත්තා වැනි ක්රියාවක් ලෙසටද ඇතැමෙකුට අර්ථ කථනය කල හැකිය.
ගණනාථ ඔබේසේකර සහ ඔහුගේ කෘතීන් පිලිබඳව එංගලන්තයේ, ඇමරිකාවේ, කැනඩාවේ මෙන්ම ප්රංශයේ සිටින මා හඳුනන මනෝ විද්වතුන් අදහස් පළ කොට ඇත. උදාහරණ ලෙස එංගලන්තයේ ආචාර්ය ස්ටීවන් හීත්, ඇමරිකාවේ ආචාර්ය රොජර් බෘක්, කැනඩාවේ මහාචාර්ය රිචඩ් ලේලොන්ඬ්, ප්රංශයේ වෛද්ය එරික් ස්මඩ්ජා යන්නවුන් මා සමග ගණනාථ ඔබේසේකර ගේ කෘතීන් ගැන කතා කොට තිබේ. ඔවුන් ගනනාථ ඔබේසේකරයන් ගේ බුද්ධිමය දායකත්වය බොහෝ සෙයින් අගය කලෝය.
2017 වසරේදී පැරිස් නුවරදී මට වෛද්ය එරික් ස්මඩ්ජා හමුවූ අතර ගනනාථයන් ගේ කෘති පිලිබඳ විශ්ලේශනයක් ලියන ලෙසට ඔහු මට යෝජනාවක් කලේය. ඒ මා විසින් ගනනාථයන් ගේ අදහස් ඔස්සේ ලියන ලද Sinhabahu the Paradigmatic Myth of the Sri Lankan Oedipus ලිපිය කියවීමෙන් පසුවය. ඉන් පසුව විද්යත් තැපැල් මගින් මා මහාචාර්ය ගණනාථ ඔබේසේකර සමග අදහස් හුවමාරු කර ගත්තෙමි. 2019 වසරේදී ලංකාවට පැමිණි අවස්ථාවකදී මහනුවරට ගොස් මහාචාර්ය ගණනාථ හමු වීමට අප ගිවිස ගත්තෙමු. නමුත් හදිසි කරුණක් යෙදීම නිසා අදාල දිනයේදී මට එතුමා මුණ ගැසීමට නොහැකි විය. ඒ පිලිබඳව වර්තමානයේ විශාල කණගාටුවක් තිබේ. ඒ මන්ද යත් එතුමා 2025 වසරේ මිය ගිය නිසාය. ඒ නොස්ටැල්ජියාවද ගනනාථයන් ගේ කෘති පිලිබඳව අධ්යනය කොට මනෝ විද්යාත්මක කෝණයෙන් යම් විශ්ලේශනයක් කිරීමටද මාව පොලඹවන ලදි. ඒ උත්සහය මත මා විසින් Revisiting Gananath Obeyesekere කෘතිය ලිව්වෙමි.
මේ පොතට පෙරවදන සපයන ලද්දේ ඇමරිකාවේ වර්ජීනියා විශ්ව විද්යාලයේ මහාචාර්ය වමික් වොල්කන් වන අතර ගනනාථයන් ගේ ඇකඩමික් මිතුරෙකු වන ප්රංශ ජාතික මනෝ වෛද්යවරයෙකු සහ මනෝ විශ්ලේශකයෙකු වන වෛද්ය එරික් ස්මඩ්ජා විසින් පොතට හැඳින්වීමක් ද ලබා දී තිබේ. මේ පොත මා පුද කරනු ලැබුවේ කැනඩාවේ යෝක් විශ්ව විද්යාලයේ මනෝ විද්යාව පිලිබඳ මාගේ ගුරුවරයෙකු වන මහාචාර්ය රිචඩ් ලේලොන්ඬ් වෙතටය.
පෙරවදන
***********
මෙම කෘතිය හරහා වෛද්ය රුවන් එම් ජයතුංග මනෝවිද්යාව, මානව විද්යාව, සමාජ විද්යාව සහ ඉතිහාසය පිළිබඳ ගනනාත් ඔබේසේකරගේ කැපී පෙනෙන කෘති කිහිපයක් පිළිබඳ ගැඹුරු සමාලෝචනයක් ඉදිරිපත් කරයි.
මහාචාර්ය ඔබේසේකර 2025 මාර්තු 25 වන දින මිය ගියේය. ඔහු 1930 දී ශ්රී ලංකාවේ උපත ලැබීය, එනම් මා මධ්යධරණී දූපතක් වන සයිප්රසයේ උපත ලැබීමට වසර දෙකකට පෙරය. ඒ කාලයේ දී, ස්ථාන දෙකම බ්රිතාන්ය යටත් විජිත පාලනය යටතේ පැවතුනි. යටත් විජිතවාදීන් දේශීය ජනයා පහත් ශිෂ්ටාචාරයක සාමාජිකයන් ලෙස සැලකූ ආකාරය පිළිබඳ ඔබසේකරගේ නිරීක්ෂණ කියවීමෙන් මට සයිප්රසයේ හැදී වැඩුණු මගේම අත්දැකීම් මතක් විය. අපගේ දිවයිනේ ජනගහනයට ග්රීකයන්, තුර්කි ජාතිකයන්, ආර්මේනියානුවන් සහ තවත් අය ඇතුළත් විය - සමහරු තමන් ෆිනීෂියානුවන් ලෙස පවා හඳුනා ගත්හ. මගේ උසස් පාසලේදී, ප්රධාන ගුරුවරයා කිසිදු පන්තියක් ඉගැන්වූයේ නැති නමුත් අනෙක් සියලුම ගුරුවරුන්ට වඩා තමන්ව "උසස්" ලෙස සැලකූ බ්රිතාන්ය ජාතිකයෙකි.
ආපසු හැරී බලන විට, යටත් විජිත බලවතුන් විසින් දේශීය ජනගහනයට එරෙහිව පතුරුවා හරින ලද ප්රචාරය මට මතකය. බොහෝ විට ග්රීක සයිප්රස් වැසියන්ට වඩා මුස්ලිම් තුර්කි සයිප්රස් වැසියන් වෙත අගතීන් යොමු කරන ලදී. වෛද්ය රුවන් එම් ජයතුංග ගේ පොත කියවීමෙන් මා ඔබේසේකර ගේ දෘෂ්ටිකෝණයට වඩාත් සමීප විය. අපි දෙදෙනාම අවසානයේ එක්සත් ජනපදයේ විශ්ව විද්යාලවල ඉගැන්වීමට ගියෙමු.
ඔබේසේකර විසින් අධ්යයනය කරන ලද සහ මෙම පොතේ ඇතුළත් කර ඇති මාතෘකා පුළුල් පරාසයක තේමාවන් ආවරණය කරයි: සංස්කෘතියේ සහ සංකේතවල පරිණාමය, සංස්කෘතිය සහ මනෝවිද්යාව අතර සම්බන්ධතාවය, ජනප්රවාද සහ සමාජ ගතිකත්වය අතර අන්තර් ක්රියාකාරිත්වය, ආගමික අනන්යතාවය ගොඩනැගීමට ඓතිහාසික පුද්ගලයින්ගේ බලපෑම, මනෝවිද්යාත්මක ප්රචාරණය, මරණින් මතු ජීවිතය පිළිබඳ විශ්වාසයන්, ඉන්දියානු පුනරුත්පත්ති පිලිබඳ සංකල්ප , පරුෂාදනය (caniballisam) පිළිබඳ මනෝවිශ්ලේෂණාත්මක පැහැදිලි කිරීම් සහ මානව විද්යාව පිලිබඳ සංකල්ප මනෝවිශ්ලේෂණාත්මක කෝණයකින් මේ පොත හරහා සංවාදයට බඳුන් කරයි.
මෙම පොත පැහැදිලි සහ ප්රවේශ විය හැකි ශෛලියකින් අදාල විෂයයන්හි කැපී පෙනෙන ඒකාබද්ධ කිරීමක් ඉදිරිපත් කරයි. එය මානව විද්යාව පිළිබඳ සිසුන්ට මෙන්ම යටත් විජිතවාදය, වාර්ගික සහ ජාතික අනන්යතා සහ මානව ඉතිහාසය ගැන උනන්දුවක් දක්වන ඕනෑම කෙනෙකුට අගනා කෘතියකි.
වමික් වොල්කන්
මනෝ විද්යාව පිළිබඳ සම්මානිත මහාචාර්ය
වර්ජිනියා විශ්ව විද්යාලය
ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය
හැඳින්වීම
මහාචාර්ය ගණනාථ ඔබේසේකර මහතාව දැන හඳුනා ගැනීමේ වරප්රසාදය මට ලැබුණු අතර ඔහුගේ ශාස්ත්රීය දායකත්වයන් පිළිබඳව හොඳින් දැන සිටියෙමි. වසර ගණනාවක් පුරාවට මම ඔහුව සැලකුවේ ස්ථිර ශාස්ත්රීය සගයෙකු ලෙසටය. වෛද්ය රුවන් එම්. ජයතුංග මහතා සමඟ මගේ මිත්රත්වයට පදනම වැටුනේ සිදු වූයේ මගේ දිගුකාලීන මිතුරෙකු වන ගණනාථ ඔබේසේකර හරහා වන අතර, වසර කිහිපයකට පෙර පැරිසියේදී වෛද්ය ජයතුංග මහතා හමුවීමේ සතුට මට ලැබුණි. වෛද්ය ජයතුංග මහතා ගණනාථ ඔබේසේකර මහතාගේ ශාස්ත්රීය උරුමය ආරක්ෂා කර ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා මෙම උත්සාහය අත්යවශ්ය වන බැවින්, ගණනාථ ගේ කෘති සමඟ සම්බන්ධ වී එම කෘතීන් යළි විශ්ලේෂණය කරනු දැකීම මට ඉමහත් සතුටක් ගෙන දෙයි. එවැනි බුද්ධිමය ලුහුබැඳීම් අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාම කැපී පෙනෙන විද්වතෙකුගේ දායකත්වයට ගෞරව කරනවා පමණක් නොව, ඔහුගේ තීක්ෂ්ණ බුද්ධිය සහ අදහස් පිළිබඳ ගැඹුරු අවබෝධයක් පෝෂණය කිරීමෙන් ඇකඩමික් ප්රජාව දැණුමෙන් පොහොසත් කරයි.
වෛද්ය එරික් ස්මඩ්ජා
මනෝ වෛද්ය / මනෝ විශ්ලේශක
ප්රංශය
පළමු පරිච්ඡේදය
ගනනාථයන් විසින් පෙන්වා දුන් සිංහබාහු: ශ්රී ලාංකික ඊඩිපස්ගේ පරමාදර්ශී මිථ්යාව පිලිබඳ කථිකාව
ශ්රී ලංකාවේ සංස්කෘතික උරුමය හා ඉතිහාසය සමග ගැඹුරු පිළිබිඹුවන් ලෙස සැලකිය හැකි මිථ්යා කථා සහ ජනප්රවාද ජාතික අනන්යතාවය සමග සංකීර්ණ ලෙස බැඳී ඇත. පරම්පරා ගණනාවක් පුරා පැවත එන මෙම ආඛ්යාන, ශ්රී ලාංකික ජනතාවගේ සංස්කෘතික වටිනාකම්, විශ්වාසයන් සහ සම්ප්රදායන් ඉස්මතු කරන විවිධාකාර කථා මාලාවන් ආවරණය කරයි. මේ අනුව සිංහබාහු පිලිබඳ ජනප්රවාදය සිංහල ජාතිය සඳහා පදනම් වූ ආඛ්යානයක් ලෙස සැලකෙන අතර එය ජාතික අනන්යතාවය, උරුමය සහ සංස්කෘතික අභිමානය යන තේමාවන් සමග සම්බන්ධ වේ.
මහාචාර්ය ඔබේසේකර තර්ක කරන්නේ සිංහබාහු ජනප්රවාදය ශ්රී ලාංකික ඊඩිපස් ආඛ්යානයේ අත්යවශ්ය නිරූපණයක් ලෙස සේවය කරන බවය. සිංහබාහු ආඛ්යානය ශ්රී ලාංකික ඊඩිපස්ගේ සුසමාදර්ශී මිථ්යාව බව ඔබේසේකර පවසයි. "The Work of Culture: Symbolic Transformation in Psychoanalysis and Anthropology," යන ඔහුගේ කෘතියේ දී මහාචාර්ය ඔබේසේකර සිංහබාහු ජනප්රවාදය සමග බැඳී පවතින කැපී පෙනෙනන ඊඩිපස් ලක්ෂණ ඉස්මතු කරයි. උදාහරණ ලෙස මෙම පුරාවෘතයේ පීතෘ ඝාතනයේ ක්රියාව සම්බන්ධයෙන් කිසිදු පසුතැවිල්ලක් හෝ සදාචාරාත්මක උභතෝකෝටිකතාවයක් නොමැති වීම සහ සදාචාරාත්මක ගැටුමක් නොමැතිකම මෙම ප්රවාදය මිත්යාවෙන් වෙන් කරයි. එවැනි ක්රියාවන් පිළිගැනීම පමණක් නොව සමහර විට සාමාන්යකරණය කරන ලද සංස්කෘතික රාමුවක පැවැත්ම මෙකී ප්රවාදය උර දෙයි. එමඟින් ශ්රී ලාංකික ජනප්රවාදයේ සන්දර්භය තුළ පවුල් සබඳතා සහ සමාජීය වටිනාකම්වල ඇඟවුම් පිළිබඳව ගැඹුරු ගවේෂණයක් සිංහබාහු ආඛ්යානය විසින් ඇති කරයි.
සිංහබාහු ජනප්රවාදය ශ්රී ලංකාවට ආවේණික ජනවාර්ගික කණ්ඩායමක් වන සිංහල ජනතාවගේ සම්භවය විස්තර කරයි. මෙම පුරාවෘත්තයේ කේඳ්රීය වන්නේ (ඉන්දියානු උප මහාද්වීපයේ නැගෙනහිර කලාපයේ පිහිටා ඇති) වංග රාජධානියේ සුප්පාදේවි කුමරියගේ කතාවයි. ඇයව දරුණු ප්රචණ්ඩ සිංහයෙකු විසින් පැහැරගෙන ගොස් වනයට ගෙන යන ලද අතර ඇය වහල්භාවයේ සිටි කාලය තුළ, සිංහයා සමග සහවාසයෙන් නිවුන් දරුවන් බිහි කළාය: "සිංහයෙකුගේ පාද වැනි අත්" යන අර්ථය ඇති සිංහබාහු නම් පුතෙකු සහ සිංහ සීවලි නම් දියණියක් සුප්පා දේවිය ප්රසූත කල බව කියවේ. සිංහයා තම පවුල කෙරෙහි ආදරයකින් බලා ගත් නමුදු ඔවුන්ව ගුහාවක සිර කර, දැවැන්ත පර්වතයකින් දොරටුව මුද්රා තැබීය. දහසය හැවිරිදි වියේදී, ශක්තිමත්ව වැඩුණු සිංහබාහු ගුහාවේ කට සිර කරන ලද විශාල ගල් පර්වතය ඉවත් කොට තම මව සහ සහෝදරිය සමඟ ලාලා රාජධානියට පලා යන ලදි.
තම සහකාරිය සහ ළමුන් අහිමි වීම නිසා ශෝකයෙන් සහ කෝපයෙන් පරි පීඩිත වූ සිංහයා කුමරිය දරුවන් සොයා අසල ගම්මාන කරා වැද විනාශයන් කරන ලදි. මින් බියට පත් ජනයා තම රජුගෙන් උදව් ඉල්ලා සිටීමට පෙළඹුණි. ඉන්පසු රජු සිංහබාහු තරුණයාට සිංහයා මරා දැමීමේ කාර්ය පැවරීය. තරුණ වීරයා මහ වනයට ගොස් මෘගයා සොයා ගෙන මාරාන්තික ඊතලයකින් සත්වයාව මරා දමා දරුණු ව්යසනයකින් ජනතාව බේර ගත්තේය. මෙම නිර්භීත ක්රියාව මගින් සිංහබාහුට ජනතාවගේ ප්රශංසාව දිනා ගැනීමට හැකි වූ අතර ඔවුන් ඔහුව වීරයෙකු ලෙස වර්ණනා කළහ.
සිංහබාහු ව්යසනකාරී සිංහයාව මරා දමන්නේ ජනයා බේරා ගැනීමටය. සිංහයා තම පියා බව ඔහු දැන සිටි බව මෙහිදී කිව හැකිය. පුත්ර සෙනෙහස නිසා සිංහයා තමා ඉදිරියට එන සිංහබාහුට පහර දුන්නේ නැත. සිංහබාහු තුල පිය සෙනෙහසක් තිබූ බවක් මේ වංශ කතාව පැහැදිලිව පෙන්වා නොදෙයි. එම නිසා සිංහබාහු ඊතලය මුදා හරින්නේ කිසිදු වරදකාරී චිත්තයකින් තොරවය. පීතෘ ඝාතනය ඔහුව චූදිතයෙකු නොව විරුවෙකු ලෙස ඔසවා තබයි.
නපුරු මෘගයාගෙන් ඔවුන්ව බේරා ගැනීම ගැන ජනතාව සිංහබාහුට ප්රශංසා කළහ. ඔහුට වීරයෙකු ලෙස බුහුමන් කළහ. සිංහයා මරා දැමීමෙන් පසු සිංහබාහු මූලාකෘති වීරයා ( Archetypal Hero) බවට පත්වේ.
සිංහබාහු කුමරු "සිංහ නගරය” (සිංහපුර) නමින් නගරයක් ස්ථාපිත කළේය. ඔහු තම සහෝදරිය වන සිංහ සීවලි සමඟ විවාහ වූ අතර, ඔවුන්ට විජය නම් පුතෙකු ලැබුනු බව කියවේ. මේ අනුව විජය යනු ව්යභිචාරී (incest ) සබඳතාවයක දරුවෙකි.
ඓතිහාසික ග්රන්ථයක් වන මහාවංශයේ වංශකථාවල, ක්රි.පූ. 543 සිට ක්රි.පූ. 505 දක්වා රජකම් කළ ශ්රී ලංකාවේ පළමු ලේඛනගත රජු ලෙස විජය කුමරුව හඳුන්වා දෙයි. විජය ලංකාවට සැපත් වීම දිවයිනේ ඉතිහාසයේ තීරණාත්මක අවස්ථාවක් සනිටුහන් කළ අතර, ඉදිරි සියවස් ගණනාවක් පුරා ශ්රී ලංකාවේ සංස්කෘතික හා දේශපාලනික භූ දර්ශනය හැඩගස්වන පෙළපතකට අඩිතාලම දැමීය.
සිංහබාහුගේ පුත් විජය කුමරු රාජධානියෙන් පිටුවහල් කරන ලද අතර ඔහු තම අනුගාමිකයන් 700 දෙනෙකු සමඟ ශ්රී ලංකාවට පැමිණියේය. විජය යක්ෂ ගෝත්රයේ දේශීය කුමාරයෙකු සමඟ විවාහ විය. කුවේනි ඔහුට දරුවන් දෙදෙනෙකු, පුතෙකු සහ දියණියක් බිහි කළාය. පසුව විජය කුවේනි සහ ඔහුගේ දරුවන් දෙදෙනා අතහැර ගියේය. ඔහු ඉන්දියාවේ කුමරියක් සමඟ විවාහ විය. කුවේනිගේ දරුවන් මාලිගාවෙන් පලා ගොස් වනාන්තරයේ ජීවත් විය. වැද්දන් පැවත එන්නේ කුවේනිගේ දරුවන්ගෙනි.
මෙලෙස සිංහබාහු පුරාවෘත්තය ශ්රී ලාංකික ජාතියක ගොඩනැගීමේදී මිථ්යාවන් ස්වභාවධර්මයා අතික්රමණය කල පුරාණෝක්තියන්, ජාතික අනන්යතාවයන් සහ ඉතිහාසය එකිනෙකට බැඳීම සංකේතවත් කලේය.
සිංහබාහුගේ කතාව පරම්පරා ගණනාවක් පුරා පැවත එන අතර, එය මුඛ සම්ප්රදායේ සාරය මූර්තිමත් කරයි. මෙම ආඛ්යාන බොහෝ විට ඔවුන්ගේ වීරයන්ගේ පරිණාමය නිරූපණය කරන්නේ කුණාටුසහගත ජීවන ගැටළු සහ අභියෝග හරහාය. එමඟින් ඔවුන්ගේ ශක්තිය සහ අධිෂ්ඨානය නිරන්තරයෙන් පරීක්ෂා කිරීමකට බඳුන් කරයි. වීරයාගේ සහ වීරයාගේ ගමන සෑම සංස්කෘතියකම ආඛ්යානවල සෑම විටම පාහේ දක්නට ලැබෙන මූලාකෘති වලින් එකකි.
සිංහබාහු වැනි කතා තුළ, සාමාන්ය චරිත, කතා මෙන්ම පුළුල් තේමාවන් ආකාර මූලාකෘති මතුවන අතර එය විශ්ලේෂණය සහ අර්ථ නිරූපණය සඳහා පොහොසත් පදනමක් නිර්මාණය කරයි.
අතීත සංස්කෘතීන් තුල දක්නට ලැබෙන වඩාත් ප්රචලිත මූලාකෘතිවලින් එකක් වන්නේ වීරයා සහ වීරයාගේ ගමනයි (hero’s journey) එය විශ්වීය වශයෙන් අනුනාද වන ආඛ්යාන රාමුවකි. මෙම ගමන වීරයා මුහුණ දෙන පරීක්ෂාවන් ඉස්මතු කරනවා පමණක් නොව, කතාව ආරම්භ වන සංස්කෘතියේ වටිනාකම් සහ විශ්වාසයන් ද පිළිබිඹු කරයි. එය විවිධ සමාජයන් තුල ඉපැරණි කතන්දර කීම වැදගත් අංගයක් බවට පත් කරයි.
ජෝසප් කැම්බල් තම The Hero with a Thousand Faces (1949) කෘතිය හරහා වීරයාගේ ගමන නිර්වචනය කලේය . ඔහු ඔහු සිග්මන්ඬ් ෆ්රොයිඩ් සහ කාල් යුං ගේ මනෝ විශ්ලේෂණ න්යායන් ගෝලීය ජන කතා සමඟ ඒකාබද්ධ කළේය. කැම්බල් පෙන්වා දෙන පරිදි සංස්කෘතීන් වෙනස් වුවද, මිනිස් මනෝභාවය ඒකීය, විශ්වීය කතාවක් නිපදවයි. කැම්බල්ගේ මතය වනාහී සියලුම මිථ්යා ආඛ්යාන ඔහු විසින් මොනොමිත් ලෙස හඳුන්වන තනි ව්යුහාත්මක රටාවක් සමග බැඳී පවතින බවයි. සියවස හෝ මහාද්වීපය කුමක් වුවත්, "වීරයා" එකම මනෝවිද්යාත්මක හා අධ්යාත්මික පරිවර්තනයකට භාජනය වේ.
ආරම්භයේදී වීරයා පරීක්ෂාවන්ට මුහුණ දෙයි. පරික්ෂාව තුලදී වීරයා රූපක මරණයට පත් වේ. අවසානයේදී ඔහු දැනුම හෝ බලය ලබා ගනී. නැවත පැමිනීමේදී වීරයා තම ප්රජාව සමඟ අත්පත් කර ගත් රූපාන්තරණය බෙදා ගනියි.
මිථ්යා කතා මිනිස් ජීවන චක්රය සඳහා සංකේතාත්මක සිතියම් බව කැම්බල් තර්ක කරයි. වීරයා සටන් කරන රාක්ෂයන් (සිංහබාහු කතාවේදී රුදුරු සිංහයා) අපගේම අභ්යන්තර බිය පිළිබඳ ප්රක්ෂේපණ වෙති. වීරයාගේ ගමන අදියර කීපයකින් සිදුවේ. ආරම්භක ගමන නියෝජනය කරන්නේ ළමා කාලය (යැපීම) සිට වැඩිහිටිභාවයට (ස්වාධීනත්වය) සහ අවසානයේ ආත්මාර්ථකාමීත්වයෙන් ඔබ්බට ගිය අධ්යාත්මික තත්වයකට පත් වීමයි. මේ අදියර ඔස්සේ පූර්ණ රූපාන්තරණයකට විරුවා ලක් වෙයි.
වීරයා" යනු විශ්වීය මිනිස් ආත්මයයි. වීරයා යන චරිතය සියලු ආගම් සහ මිථ්යා කථා පොදු ජීව විද්යාත්මක හා මානසික මූලයක් බෙදා ගනියි. එය සියලු ආගම් සහ මිථ්යා කථා සඳහා පොදු ජීව විද්යාත්මක හා මානසික මූලයක් බෙදා ගන්නා අයිතමයකි.
මිථ්යා කථා සහ සංස්කෘතිය පිලිබඳව කතා කිරීමේදී ඔබේසේකර ගේ අර්ථ කථනයන් වැදගත් කමක් දරයි. ශ්රී ලංකාවේ සංස්කෘතික උරුමය සංලක්ෂිත කරන සාම්ප්රදායික ජන කතා, මිථ්යා කථා සහ ආඛ්යානවල පොහොසත් පෙළගැස්ම ඔබේසේකර විසින් විමර්ශනය කරයි. මිථ්යාව සහ ප්රහේලිකාව යන දෙකින්ම පිරී ඇති ලෝකයක් ඔහු විසින් හෙළි කරයි. මානව විද්යාඥයෙකු ලෙස, ඔහු පරම්පරා ගණනාවක් පුරා සම්ප්රේෂණය වී ඇති කථා ඉතා සූක්ෂම ලෙස පරීක්ෂා කරයි. ඒවායේ වැදගත්කම සංස්කෘතික අනන්යතාවයේ සහ සාමූහික විඥාණයේ බලපෑමද හඳුනා ගනී. ඔහුගේ විශ්ලේෂණය යටින් පවතින සමාජ විද්යාත්මක හා මනෝවිද්යාත්මක තේමාවන් අතිශයින්ම වැදගත් ය. මෙම ජන ආඛ්යාන සමාජීය වටිනාකම්, විශ්වාසයන් සහ මානව අත්දැකීම් පිළිබිඹු කරන බව ඔහු යෝජනා කරයි. මෙම කාචයන් හරහා, ඔබේසේකර ජනප්රවාද සහ ශ්රී ලාංකික ජීවිතයේ සමාජ ව්යුහය අතර සම්බන්ධතා ඉස්මතු කරයි. මෙම කතා මිනිස් ස්වභාවයේ සහ ප්රජා ගතිකත්වයේ සංකීර්ණතා කැටි කරන ආකාරය ඔහු විසින් පෙන්වා දෙයි.
සිංහබාහු ප්රබන්ධය බොහෝ විට සලකනු ලබන්නේ පොහොසත් සම්ප්රදායන් සහ සංස්කෘතික ආඛ්යානයන්ගෙන් පිරුණු ජනප්රවාදයක් ලෙසටය. මිථ්යා කතාවක් යනු බොහෝ විට ගැඹුරු සංකේතාත්මක අර්ථයක් ඇති සාම්ප්රදායික ආඛ්යානයකි. එය විශේෂිත සමාජයක විශ්වාසයන්, ඓතිහාසික සිදුවීම් සහ සංස්කෘතික භාවිතයන් ආලෝකමත් කිරීමට සේවය කරයි. මෙම කතා බොහෝ විට ජාතියක මූලාරම්භය, පුරාවෘත්ත වීරයන්ගේ වික්රමාන්විත සහ දෙවිවරුන්ගේ මැදහත්වීම් පිළිබඳව ගැඹුරින් සොයා බලමින්, ප්රජාවක අනන්යතාවය හැඩගස්වන වටිනාකම් සහ සදාචාරාත්මක පාඩම් පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා දෙයි. පොහොසත් රූප සහ උපමා අංග හරහා, මිථ්යා කථා පරම්පරා ගණනාවක් තිස්සේ සංස්කෘතියක සාමූහික මතකය සහ ප්රඥාව ආරක්ෂා කරමින් අනන්යතාව පමණක් නොව සදාචාරාත්මක අධ්යාපනය ද ලබා දෙයි. ඒවා අතීතය සහ වර්තමානය අතර පාලමක් ලෙස ක්රියා කරන අතර, පැවැත්ම (existence ) සදාචාරය (morality) සහ මානව අත්දැකීම් පිළිබඳ විශ්වීය තේමාවන් ගවේෂණය කරන අතරතුර මිනිසුන්ට තම උරුමය සමඟ සම්බන්ධ වීමට ඉඩ සලසයි. මෙලෙස ඔබේසේකර සාම්ප්රදායික ජන කතාවල සංකීර්ණ සාරය විමර්ශනය කරමින්, ඒවායේ යටින් පවතින තේමාවන් සහ චේතනාවන් පිළිබඳ පුළුල් පරීක්ෂණයක් ඉදිරිපත් කරයි.
සංස්කෘතිය යනු මිනිස් ජීවිතය සහ අනන්යතාවයේ නියාමකයෙකි. සංස්කෘතිය පැන නගින්නේ බෙදාගත් සංකේත, භාෂාව, දෘෂ්ටිවාදය, විශ්වාසයන්, චාරිත්ර වාරිත්ර, මිථ්යාවන්, කථා සහ ප්රමුඛ රූපක වලින් ය. ඔහුගේ විශ්ලේෂණයේ දී, ඔහු මෙම කතාවල ආඛ්යාන ව්යුහයන් සහ සංස්කෘතික වැදගත්කම හෙළිදරව් කරනවා පමණක් නොව, ඒවායේ ඓතිහාසික හා සමාජ විද්යාත්මක රාමු තුළ ඒවා සන්දර්භගත කරයි. එසේ කිරීමෙන්, මෙම කතා ඒවා ආරම්භ වන ප්රජාවන්ගේ වටිනාකම්, විශ්වාසයන් සහ සමාජ ගතිකත්වය පිළිබිඹු කරන ආකාරය පිළිබඳ ගැඹුරු අවබෝධයක් ඔහු පාඨකයන්ට ලබා දෙයි. මෙම බහුවිධ ප්රවේශය ජන කතා පිළිබඳ අගය කිරීමක් සඳහා ඉඩ සලසයි, කලාත්මක ප්රකාශන සහ සංස්කෘතික උරුමයේ වැදගත් සංරචක ලෙස ඒවායේ භූමිකාව ඉස්මතු කරයි.
මිථ්යා කථා සහ සාමූහික අවිඥානය
සිංහබාහු පුරාවෘත්තය විශ්වීය මිනිස් අත්දැකීම් සහ සාමූහික මනෝභාවය ගවේෂණය කරන අතර ප්රාථමික සහජ බුද්ධිය සහ ශිෂ්ටාචාරයේ ව්යුහයන් අතර කාලානුරූපී ගැටුම සඳහා ගැඹුරු උපමාවක් ලෙස නිරූපනය කරයි. සිංහබාහු වැනි මිථ්යා කථා සාමූහික අවිඥානයට ගැඹුරින් සම්බන්ධ වේ. මෙම මිථ්යා කථා සියලු පුද්ගලයින් අතර බෙදා ගන්නා මිනිස් මනෝභාවයේ ගැඹුරු, විශ්වීය අංගයක් වල මූලාවයවන් වෙති.
සිංහබාහු පුරාවෘත්තයට සම්බන්ධ මූලාකෘති අතර වීරයා (ප්රධාන චරිතය සංකේතාත්මක මූර්තිය -සිංහබාහු), සෙවනැල්ල (මනෝභාවයේ මර්දනය කරන ලද හෝ සැඟවුණු, අඳුරු අංශ) සහ පියාට එදිරිව පුත්රයා, අධිකාරිය එදිරිව කැරැල්ල සහ ඊඩිපස් සංකීර්ණයේ තේමාවන් සහ සහජ බුද්ධියට එදිරිව ශිෂ්ටාචාරය අතර ඝට්ටනය පෙන්වා දෙයි. මෙම මූලාකෘති විවිධ සමාජයන් තුල තිබෙන මිථ්යා තේමාවන් සහ චේතනාවල දක්නට ලැබෙන සමානකම් පැහැදිලි කරයි. ලෝකයේ විවිධ ජන සමාජ වල පවතින ප්රබන්ධ වල පොදු මනෝවිද්යාත්මක සහ සබඳතාවයන් පෙන්වා දෙයි. මෙම මූලාකෘති මිනිස් අත්දැකීම් තුළ ගැඹුරින් අනුනාද වේ. මෙම චේතනා අපගේ සංජානන සහ හැඟීම් වලට බලපෑම් කරනවා පමණක් නොව, අපගේ හැසිරීම් වලට මඟ පෙන්වන අතර, මිනිස් මනෝභාවයේ වඩාත් ගැඹුරු මානයන් අවබෝධ කර ගැනීමට සහ ඒකාබද්ධ කිරීමට අත්යවශ්ය රාමුවක් සපයයි.
කාල් යුං ගේ ගවේෂණයෙන් තුලින් මෙම විශ්වීය රටා සංස්කෘතික හා ඓතිහාසික සීමාවන් ඉක්මවා යන බවත්, මිනිස් මනසෙහි කොටසක මානව වර්ගයාගේ සියලුම සාමාජිකයන් සම්බන්ධ කරන සමූහ වශයෙන් බෙදාගත්, ප්රාථමික මතකයකට සමාන සාමූහික අවිඥානයක් (collective unconscious) අඩංගු බව පෙන්වා දෙයි. සිංහබාහු වැනි බොහෝ මිථ්යා කථා මෙම සංසිද්ධිය නිරූපනය කරන අතර, පුරාණ සංස්කෘතීන් සාමූහික මානව අත්දැකීම් සමඟ අනුනාද වන සමාන ආඛ්යාන ගෙතූ ආකාරය නිරූපණය කරයි. කාල් යුං සිංහබාහු පුරාවෘත්තය පිලිබඳව දැන සිටියේද යන්න පැහැදිලි නැත; ඔහු ඒ පිලිබඳ ලියූ බවට සෘජු සාක්ෂි නොමැති වුවද, ඔබේසේකර වැනි පසුකාලීන ශ්රී ලාංකික විද්වතුන් විසින් යුං ගේ න්යායන් තම මතවාදයන් පෝෂණය කිරීමට උපයෝගී කර ගනියි. (කාල් යුං 1938 ලංකාවට පැමිනි අතර ඔහු යම් ලෙසක සිංහබාහු පුරාවෘත්තය පිලිබඳ ඇසූ බව උපකල්පනය කල හැකිය).
සිංහයා ගෝත්ර චිහ්නයක් ලෙස
සිංහයා ගෝත්ර චිහ්නයක් ලෙස (The Lion as a Totem Animal) සිංහබාහු කතාව අනුසාරයෙන් පෙන්වා දිය හැකිය. සිංහබාහු ආඛ්යානයේ මෘගයෙකු ලෙස හඳුන්වනු ලබන සිංහයා තම මව පැහැරගෙන ගිය බව පුත්රයා විශ්වාස කලේය. මෙම සිංහයා අසාමාන්ය ශක්තියක් ඇති මිනිසෙකු සඳහා රූපකයක් ලෙස හෝ සිංහයෙකු වැනි පෙනුමක් ඇති චරිතයක් ලෙස පවා අර්ථ දැක්විය හැකිය. විශේෂයෙන් හැන්සන්ගේ රෝගයේදී (Hansen's disease) මුහුණ සිංහයෙකු ගේ වීමද මෙහිදී සැලකීමට බඳුන් විය යුතුය.
ශ්රී ලංකාවේ ජනතාවට, විශේෂයෙන් සිංහල ප්රජාව තුළ, සිංහයා කැපී පෙනෙන ගෝත්ර චිහ්නයක් බවට පත්ව ඇත. මෙය බොහෝ දුරට සිංහබාහුගේ පුරාවෘත්ත ආඛ්යානයෙන් ආභාෂය ලැබීය. මෙම තේජාන්විත සත්වයා ශ්රී ලාංකිකයන් සඳහා ගැඹුරු සංකේතාත්මක අර්ථයක් දරයි. ඔවුන්ගේ අනන්යතාවය, වටිනාකම් සහ සංස්කෘතික උරුමයන් කැටි කරන බලවත් ලාංඡනයක් ලෙස සේවය කරයි. සිංහයා අතීතයට සම්බන්ධයක් සංකේතවත් කරනවා පමණක් නොව, මඟ පෙන්වන බලවේගයක් ලෙසද ක්රියා කරයි. ප්රජාව ස්වභාවධර්මය සහ අධ්යාත්මික ලෝකය සමඟ ඇති සම්බන්ධතාවය පිළිබිඹු කරයි. චාරිත්ර වාරිත්ර, කතන්දර කීම සහ කලාව ඇතුළු විවිධ ප්රකාශන ආකාර හරහා, සිංහයා සමාජ සම්ප්රදායන් සමග බැඳී තිබේ.
සිංහල ජාතිය සඳහා "සිංහයා" ටෝටෙම් (චිහ්නයක් ) සත්වයා බවට පත්විය. ෆ්රොයිඩ් දුටු පරිදි වංශය එහි ටෝටෙම් සත්වයාගේ කුරිරු ඝාතනයෙන් උත්සවාකාර අවස්ථාව සමරයි. සිංහබාහු කුමාරයා සිංහයා මරා දැමූ විට ජනතාව අතිශයින් ප්රීති වී ඝාතනය සැමරූහ. ඔහු රජු හෝ ගැලවුම්කරුවා ලෙස ප්රශංසා කරන ලදී.
සිංහයා නායකත්වය, ශක්තිය සහ ධෛර්යයේ සාරය මූර්තිමත් කරයි. මිනිසුන්ට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව සහ ආත්ම විශ්වාසය වැළඳ ගැනීමට පෙළඹවීමට මෙම සත්ව සංකේතය සමත් වෙයි. මෙම ගෞරවනීය සත්වයා නිරූපනය කරන්නේ අභියෝගවලට මුහුණ දීමට මිනිසුන් දිරිමත් කරන අභ්යන්තර ධෛර්යයක්, ප්රජාව තුළ ක්රියාකාරී සහභාගීත්වය සහ ස්වයං ප්රකාශනය ප්රවර්ධනය කිරීමයි. අධ්යාත්මික මාර්ගෝපදේශකයෙකු ලෙස සිංහයාගේ භූමිකාව බොහෝ විට පෞද්ගලික වර්ධනය සංකේතවත් කරන අතර එය සිංහල ජනතාවගේ වටිනාකම් සහ අභිලාෂයන් සමඟ පෙළගැසෙන පරිවර්තනීය ගමනක ආරම්භය සනිටුහන් කරයි.දුටු ගැමුණු රජු ඇතුලු අතීත සිංහල රජවරු සිංහ කොටිය පෙරටු කර ගෙන යුදට ගිය අයුරු මෙහිදී පෙන්වා දිය හැකිය.
සිංහයෙකු දක්වා දිවෙන සිංහබාහු කුමරුගේ පෙළපත පුරුෂ බලයේ සහ ජවයේ ප්රතිමූර්තිය සංකේතවත් කරයි. එවැනි සංකේතාත්මක නිරූපණයන් සමාජ, දෘෂ්ටිවාදාත්මක සහ දේශපාලනික නිර්මිතයන් තුළ ගැඹුරින් මුල් බැස ඇති අතර, එම නිසා සිංහයා සිංහල' ජාතිය නියෝජනය කරයි. විවිධ සංස්කෘතීන් හරහා, සිංහයන් ඔවුන්ගේ සහජ ගුණාංග වන ශක්තිය, වංශවත් බව සහ නිර්භීතකම, විශ්වීය වශයෙන් අනුනාද වන ලක්ෂණ සඳහා ගෞරවයට පාත්ර වේ.
උච්ච විලෝපිකයන් ලෙස ඔවුන්ගේ තත්ත්වය ඔවුන්ව නපුරුකමට එරෙහිව ආරක්ෂකයින් ලෙස ස්ථානගත කරන අතර, ඔවුන්ගේ තේජාන්විත පැවැත්ම ගෞරවය, අධිකාරිය සහ නායකත්වය ප්රකාශ කරයි. මෙම පුළුල් අගය කිරීම සිංහයා ගෝත්ර චිහ්නයක් ලෙස ආගමික පිළිවෙත්, මිථ්යා කථා, වංශාවලිය, සම්ප්රදායන් සහ පුරාණ හා සමකාලීන සමාජ දෙකෙහිම භාරකරුවන් ලෙස භාවිතා කිරීමට හේතු වී තිබේ.
සතුන් බොහෝ විට සහජ ධාවක සංකේතවත් කරන බව කාල් ජුං ප්රකාශ කළේය. මේ අනුව සිංහයා සිංහල ජනයා සඳහා මූලාකෘතියක් ලෙස සේවය කරයි. සිංහයා සාමූහික අවිඥානයේ සංකේතාත්මක රටා වල වාහකයන් වන අතර ප්රාථමික ශක්තීන් නියෝජනය කරන කරයි එසේම එය ශිෂ්ටාචාරයේ ගාමක බලවේගයක් බවට පත්ව ඇත.
ඕනෑම සංකේතයක හරය තුළ සහජ හෝ මූලාකෘති වේවා, එය බොහෝ විට ලුබ්ධිය (libido) හෝ ඇනිමා (anima) ලෙස හැඳින්වේ. විශේෂයෙන් ඇනිමා යනු පිරිමි මනෝභාවය තුළ කාන්තා අංශය නියෝජනය කරන නිශ්චිත ආදර්ශකයකි. මෙම අදහස යුංගියානු විශ්ලේශකයෙකු වන Jutta von Buchholtz (1940–2022) විසින් පෙන්වා දී තිබේ. පෙනී යන පරිදි සිංහබාහු වීරයා බහුවිධ ජෛව මනෝ සමාජීය ගතිකයක් මූර්තිමත් කළ අතර, ඔහුගේ චරිතය හැඩගස්වා ගත් ජීව විද්යාත්මක, මනෝවිද්යාත්මක සහ සමාජීය බලපෑම්වලින් පොහොසත් අන්තර් ක්රියාකාරිත්වයක නිෂ්පාදනයක් ලෙස හැඳින්වීම උචිතය. ඔහුගේ පිරිමි මනෝභාවය තුළ, ඔහුගේ චිත්තවේගීය ගැඹුර සහ සංකීර්ණතාවයට දායක වූ අවිඥානික කාන්තා මානයක් පැවතුනි. මෙම අංගය ගැඹුරු දයානුකම්පාව, අන් අයගේ හැඟීම් වලට සහජ පිළිගැනීමක් සහ ඔහුගේ අන්තර්ක්රියා මෙහෙයවන ශක්තිමත් බුද්ධියක් ඇතුළු විවිධ ලක්ෂණ වලින් ප්රකාශ විය.
මෙය සිංහ මූර්තිය ආශ්රයෙන් ද ප්රකාශ කල හැකිය. සිංහයා බොහෝ විට ශක්තියේ සහ බලයේ සංකේතයක් ලෙස සලකනු ලැබේ, නමුත් සිංහයා තුල සැලකිය යුතු කාන්තා ගුණාංග අඩංගු වේ. විශේෂයෙන් සිංහයාගේ නිරූපණය හරහා. සිංහයා සහජ බුද්ධිය පෝෂණය කිරීමේ සංකේතයක් වන අතර, තම පැටවුන් සහ තම ආඩම්බරය ආරක්ෂා කිරීමට දැඩි කැපවීමක් පෙන්නුම් කරයි. සිංහයාගේ පවතින කාන්තා චිහ්නයේ දිව්ය ස්ත්රීත්වයේ (divine feminine) අංග ඇත. (දිව්ය ස්ත්රීත්වය යනු ප්රාථමික මූලාකෘතියකි - ස්ත්රී පුරුෂ භාවය නොසලකා සෑම මිනිසෙකු තුළම පවතින "ස්ත්රීත්වය" සමඟ සාම්ප්රදායිකව සම්බන්ධ වූ විශ්වීය ගුණාංග සහ ශක්තීන් සමූහයකි.)
මතු සම්බන්ධයි
