ශ්රී ලංකා දේශපාලනයේ කුල සාධකය අධ්යනය කිරිම ඉතා වැදගත්. මෙය මනෝ විද්යාත්මකව මෙන්ම සමාජ විද්යාත්මකවද අධ්යනය කල යුතු දෙයක්.
දේශපාලන තීරණ මෙන්ම බොහෝ දේශපාලකයන් ගේ චර්යාවට කුල සාධකය බල පෑවා. නිදහසටත් පෙර 1915 මුස්ලිම් සිංහල කෝලාහලයේදී හෙන්රි පේද්රිස් අත් අඩංගුව ට පත් වී වෙඩි කන්නේ පේද්රිස් පවුල සමග අමනාපයෙන් සිටි බණ්ඩාරනායක මුදළි (SWRD බණ්ඩාරනායකගේ පියා) කේස් එක තද කිරීමත් එක්ක. බණ්ඩාරනායක පහත රට ගොවිගම. පේද්රිස්ලා වහුම්පුර . මේක එක්තරා ආකාරයක ගොවිගම-වහුම්පුර ගැටුමක්.
ග්රී ලංකාව නිදහස ලබන විට කුල ගැටුම් උග්රයි. ඩී.එස් ලා කොතලාවලලා කුල පීඩිත ගම් වල ජනයා දිනා ගත් වාමාංශික පක්ෂ වලට එරෙහිව ප්රචන්ඩත්වයක් දියත් කලා. කුල පීඩිතයන් නියෝජනය කල කීර්තිරත්න දේශපාලන ප්රචණ්ඩත්වය නිසා අහස් යානාවක් කුලියට ගෙන පත්රිකා බෙදනවා. වරක් සර් ජෝන් කොතලාවල දේශපාලකයන්ට ඩිනර් එකක් දෙනවා. ඒ ඩිනර් එකේ කුල පීඩිත දේශපාලකයෙකුත් ඉන්නවා. මේ නිසා ඩිනර් එක ඉවර වෙලා උඩරට ගොවිගම නිලමේලා තමන්ට අවමාන කලා කියලා උගුරට ඇඟිල්ල දාලා වමනේ කරනවා.
1956 එස්. ඩබ් ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක කුල පීඩිතයන් නියෝජනය කල දේශපාලකයන්ට යම් බලයක් දුන්නා. එක් දේශපාලකයෙක් සමුපකාර භාර අමාත්යාංශයේ මීට්න් එකට ගිය විට කුලවත් පරිපාලන නිලධාරීන් හිටියේ හිටගෙන. හේතුව මොහු එන විට නැගිටින්න අකමැති නිසා. බණ්ඩාරනායක ගෙන් පසු නායකත්වයට සුදුසුකම් තිබ්බේ සීපී ද සිල්වාට නමුත් කුල සාධකය නිසා ඔහුව කපා දැමෙනවා. පසු කාලයක එස්. ඩබ් ආර්.ඩී. බණ්ඩාරනායක ගේ පුතා අනුර වරක් ආර්.පී විජේසිරිට බණිනවා ගෙරි පද්දා කියලා. මේ නිසා ආර්.පී විජේසිරි එක්සත් ජාතික පක්ෂයට එකතු වෙනවා.
ආර් ප්රේමදාස දේශපාලනයට ආපු මුල් කාලයේ ඩඩ්ලි ඔහුට ඔවදනක් දෙනවා නම වෙනස්කර ගන්න කියලා. ඔහුගේ ඔරිජිනල් නාමය රණහින්න ; ඔහු එය රණසිංහ කර ගන්නවා. ආර් ප්රේමදාස ජනාධිපති වුනත් ඔහු තුල තිබූ කුල පීඩනය ඔහුගේ දේශපාලන තීරණ වලට බලපෑවා.
1971 කැරැල්ල කුල පීඩිතයන් ගේ කැරැල්ලක් බව වික්ටර් අයිවන් කියනවා. විජේවීරට කලේ කුල පීඩිතයන්ට ආමන්ත්රණය කරන එක. විජේවීර ප්රභාකරන් වගේ කුල සාධකය එක්ප්ලොයිට් කලා. කෑගළු පොලිසිය 71 කැරැල්ල හැඳින්වූයේ පදු කැරැල්ලක් කියලා. 71 / 88 ආයුධ ගත්ත තරුණයෝ බොහෝ දෙනෙක් කුල පීඩනය නිසා ජවිපෙට බැඳුනු අය. විජේවීර සැඟවී සිටි කාලයේ ගත්ත නම් ( දොස්තර තිස්ස, අලවත්තාගොඩ මහත්තයා, අත්තනායක ) බොහොමයක් ගොවිගම නම් වීම වෙනම අධ්යනය කල යුතු කරුණක්.
71 කැරැල්ලේ නායකයන්ටත් කුල පීඩනය බලපෑවා. බොහෝ දෙනෙක් විජේවීරගේ මූව්මන්ට් එකට ආවේ කාස්ට් ඔප්රෙෂන් එක නිසා. මහ රදාගේ ජේම්ස් - සෙනෙවිරත්න කියලා 71 දී නමක් ගන්නවා. පසුව එය උයන්ගොඩ බවට පත් වෙනවා. ප්රජාතන්ත්රවාදයට ආපු විජේවීර ලයනල් බෝපගේ වෙනුවෙන් කල මැතිවරණ රැලියේ විජේවීර කියන්නේ " අපි හොඳ බාසුන්නැහැ කෙනෙක් ගේ පුතෙක් මේ සැරේ මේ ආසනේට ඉදිරිපත් කරනව කියලා. නයනානන් ද විජේකුලතිලක අත් අඩංගුවට පත් උනාම ඉයන් වික්රමනායක මුලින්ම අහන්නේ උඹේ කුලය මොකක්ද කියලා. නයනානන් ද විජේකුලතිලක උත්තර දෙනවා මගේ කුලය කොමියුනිස්ට් කුලය කියලා.ඒකට ඉයන් වික්රමනායකට මළ පනිනවා.
මේ කතාව කියන්නේ වික්ටර් අයිවන්; එක කැරලිකාරයෙක් කඩුගන්නාව පොලිසියේ ඕඅයිසී ට වෙඩි තියලා මරලා එයාගෙ යුනිෆෝම් එක ඇඳගන එයාගේ නිල පුටුවේ වාඩි උනා. ඒ මිනිහට වැඩි වෙලාවක් එහෙම ඉන්න ලැබුණේ නෑ. හමුදාව ආවා. මේ විදියට ඔහු හැසිරුනේ ඇයි? මේ පුද්ගලයාට අධ්යාපන සුදුසුකම් සියල්ල තිඛෙද්දී පොලිසියට බැඳෙන්න බැරි උනා. කුලය පිලිබඳ ප්රශ්නයක් නිසා. අවසානයේදී කැරැල්ල හරහා තම කුල ප්රශ්නය මොහොතකට හරි ඔහු විසදාගත්තා.
1988/89 කාලයේ කැරැල්ලේ සක්රියව හිටි අයගෙන් සැලකිය යුතු කොටසක් කුල පීඩිතයෝ. මේ සම්බන්ධයෙන් හොඳ කතාවක් තියනවා හර්මන් මාලිංග ගුණරත්න්න අණාවරනය කරපු. 1988/89 භීෂණ කාලයේ වෙස මුහුණු දාගෙන කැරලිකාරයෝ තිදෙනෙක් වතු හිමියෙකුගේ නිවසට පනිනවා. වතු හිමියා බය වෙලා දෑත් ඔසවනවා. එක් කැරලිකාරයෙක් ගේ වෙස් මූනේ ඉලාස්ටික් පටිය කැඩිලා මුහුණ නිරාවරණය වෙනවා. මේ පුද්ගලයා තමන් ගේ වත්තක කුරුඳු තලන එකෙක් බව වතු හිමියා හඳුනා ගන්නවා. වතු හිමියා තමන් ව හඳුනා ගත් නිසා අර චේගුවේරා ආවේශ වෙලා සිටි කැරලිකරුවා අභිබවා කුල පීඩිතයා ඉස්මතු වෙනවා. මේ තරුණයා වෙස් මුහුණත් අතින් අරගෙන දුවනවා.
බොහෝ කුල පීඩිතයන්ට දේශපාලන හෝ අධිකාරී බලයක් ලැබුනු විට ඔවුන් වෙනස් වෙනවා. ඔවුන් තමන් ගේ සමාජ ඇරියස් කවර් කර ගන්න යනවා. ඒ නිසා සමාජයට ප්රශස්ථ සේවයක් කරන්න ඔවුන්ට අවස්ථාව අහිමි වෙනවා. මේක ඛේදවාචකයක්.
