Wednesday, September 28, 2016

පොලිස් රිපෝට්

 



උතුරු ඇමරිකාවේ බොහෝ රැකියා සඳහා පොලිස් වාර්තා අවශ්‍ය කෙරේ. මෙම වාර්තා මගින් අදාල පුද්ගලයා නීතිය කඩ කිරීමක් හෝ අපරාධ සඳහා චෝදනා ලැබූවෙකු නොවන බව සහතික කෙරේ. පොලීසි වල නීති විරෝධී කටයුතු කල මිනිසුන් ගේ දත්ත පරිගනක ගත කොට ඒවා පොදු ජාලයක් ඔස්සේ පවත්වාගෙන යයි. මේ නිසා විනාඩි කීපයක් ඇතුලත පුරවැසියෙකුගේ අපරාධ ඉතිහාසය පොලිසියට සොයා ගත හැකිය​. 

බොහෝ විට පොලිස් වාර්තා වාර්ෂිකව  සේවා ස්ථානයට ලබා දිය යුතුය​. අපරාධ සඳහා චෝදනා ලැබූවන් හට පාසල් වල , රෝහල් වල , මනෝ ප්‍රතිකාර මධ්‍යස්ථාන වල, යනාදී බොහෝ ස්ථාන වල  සේවය කල නොහැක​. මේ නිසා මිනිසුන් නීති විරෝධී කටයුතු වල නොයෙදීමේ නැඹුරුවක් තිබේ. එසේම ක්‍රිමිනල් චෝදනා ලැබූවන්ට සමාව ලබා ගත හැකි ක්‍රමවේද ද තිබේ. ඒ සඳහා ඔවුන් යම් කාලයක් විශේෂ වැඩ සටහන් වලට සහභාගී විය යුතුය​. 

ලංකාවේ පොලිස් වාර්තා ඉල්ලන්නේ හමුදාවට යාමේදී සහ ස්ථිර විදේශ ගතවීමේදී පමණි. බොහෝ රැකියා සඳහා අතීත චර්‍යාවන් ගැන සොයා බැලීමක් නොකෙරේ. මෙම නිසා ළමා අපයෝජකයන් සහ වෙනත් අපරාධ වලට චෝදනා ලැබූවන් කිසිදු ගැටළුවකින් තොරව පාසල් වල , රජයේ සහ පුද්ගලික අංශයේ කාර්‍යාලවල සේවය කරති. 

ලංකාවේ රජයේ සහ පුද්ගලික අංශයේ රැකියා ලබා ගැනීමේදී පොලිස් වාර්තා අනිවාර්‍ය කල හොත් මිනිසුන් නීති කැඩීමට පෙර දෙවරක් සිතනු ඇත​. එසේම විශ්ව විද්‍යාල වල නවක වද කරමින් රජයේ දේපළ විනාශ කරන සිසුන්ට අනාගතයේ රජයේ  හෝ  පුද්ගලික අංශයේ රැකියා ලබා ගැනීමේදී පොලිස් වාර්තා ලබා ගැනීමට සිදු වන තත්වයක් උදා වුවහොත් ලංකාවේ විශ්ව විද්‍යාල වල තත්වය යහපත් වනු නිසැකය​. නමුත් ලංකාවේ පොලිස් වාර්තා අනිවාර්‍ය කිරීම එතරම් පහසු නැත​. ඒ මන්ද යත් ලංකාවේ පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුව යනු දූෂණය ඔඩු දුවා තිබෙන ආයතනයකි. එම නිසා අල්ලසක් දී නිරවුල් පොලිස් වාර්තාවක් ලබා ගැනීමේ ඉඩකඩ බෙහෙවින් වැඩිය​. මේ හේතුව නිසා පොලිස් රිපෝට් අනිවාර්‍ය කිරීමට පෙර පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුව මුලින්ම සුද්ද කිරීම අනිවාර්‍ය වේ. 

Tuesday, September 27, 2016

ඩ්‍රයිවර්ට ස්තූති කරන සමාජ

 



ඕස්ටෙ‍්‍රලියාව , කැනඩාව යන රට වල පොදු ප්‍රවාහන සේවා වලදී මගීන් බසයෙන් බැසීමේදී රියැදුරාට ස්තූති කරමින් බසිනු මම නිරීක්‍ෂණය කලෙමි. එහෙත් ශ්‍රී ලංකාවේදී බොහෝ විට මම දුටුවේ ඩ්‍රයිවර්ට , කොන්දොස්තරට දොස් දෙවොල් තබමින් සමහර විට ඔවුන් ගේ අම්මලාට අහවල් කාරිය කල යුතුයි කියමින් බසින මගීන් ය​. එසේම වරක් බස් රථයෙන් බැස්ස  මගියෙක් ගලක් අහුලාගෙන බසයේ පසුපස වීදුරුව කැඩී යන ලෙස ගසනු මම දුටුවෙමි.

 ඩ්‍රයිවර්ලා  කොන් දොස්තරලා සම්බන්ධයෙන් මට විවිධ අත්දැකීම් තිබේ. වරක් මම මාරවිල රෝහලේ මානසික සෞඛ්‍ය සායනයට ගොස් යලිත් මාදම්පේ නියෝජ්‍ය පළාත් සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්‍ෂක කාර්‍යාලයට යාම සඳහා වෙන්නප්පුව හලාවත බස් රථයකට නැගුනෙමි. මාදම්පේ බස් නැවතුමේදී මම බසයෙන් බැසීමට තැත් කිරීමේදී එය ඉක්මන් කරනු වස් කොන්දොස්තර මාව බසයෙන් තල්ලු කිරීමට තැත් කලේය​. 

බෙල්ල කඩා නොගෙන බසයෙන් බට මා හට සාධාරන කෝපයක් ඇති විය​. මෙම බස් රථයේ අංකය ගෙන මාදම්පේ පොලිසියට යාමට සිතුනද එදින බොහෝ වැඩ යොදාගත් දිනයක් බැවින් මෙම අසාධාරණ ක්‍රියාව අමතක කොට මම නියෝජ්‍ය පළාත් සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්‍ෂක කාර්‍යාලයට ගියෙමි. තවත් වරකදී මම බසයෙන් බසිනවාත් සමගම රියැදුරා බසය ඇද්දුවේය​. 

ලංකාව වැනි රටවල පොදු ප්‍රවාහන සේවා වල පවතින අශිෂ්ඨ බව අපගේ සමාජයේම කැඩපතකි. වසර දහස් ගනනාවක ඉතිහාසයක් ගැන පම්පෝරි ගැසුවාට අපගේ සමාජය පවතින්නේ වනචාරි මට්ටමේය​. මේ අනුව ඩ්‍රයිවර්ට ස්තූති කරන  මට්ටමට අපගේ සමාජය දියුණු වීමට තව බොහෝ කල් ගතවනු ඇත​. 

Monday, September 26, 2016

කන්සල්ටන්ට් උමතුව

 


අතීතයේ වෛද්‍යවරු  කන්සල්ටන්ට් හෙවත් විශේෂඥ මට්ටමට පත් වූයේ දැණුම අත්දැකීම් වලින් පරිණතව වෛද්‍ය විද්‍යාවෙන් පමණක් නොව  ජීවිත අත්දැකීම් වලින් ද පරිපූර්ණ වූ මිනිසෙක් ලෙසටය​. එහෙත් පසුකාලීනව විශේෂඥ විද්‍යවරුන් ගේ හිඟය නිසා පශ්චාත් උපාධි ආයතන විසින් ආප්ප බාන්නාක් මෙන් අපරිණත වෛද්‍යවරු විභාග වලින්  තල්ලු කරවා දෙවසරක් පමණ විදේශ පුහුණුවක් දී ඔවුන්ට විශේෂඥ ලේබලය ගසා රෝහල් වලට එවන්නට විය​. දැණුමෙන් මෙන්ම ජීවිතාවබෝධයෙන් පිරිපුන් නොවූ මෙම කන්සල්ටන්ට්ලා රෝහලේ සම්පත් වලට මෙන්ම පුද්ගලික සේවය සඳහාද මරා ගනිති. මීට හොඳම නිදසුන   කරාපිටිය රෝහලේ  හෘධ   හා උරස් ශල්‍ය  අංශයේ විශේෂඥවරුන් ගේ කඹ ඇදීමයි.  මොවුන් ගේ මොන්ටිසෝරි ගෝරි දකින විට පෙනී යන්නේ ජීවිත විද්‍යාවෙන් මොවුන් කෙතරම් පසුගාමීද යන්නයි. 

මෑතකදී තමා හලාවත රෝහලේ විශේෂඥ මනෝ වෛද්‍යවරයෙකු බව කියූ තරුණ වෛද්‍යවරයෙකු සමග මම සංවාදයේ යෙදුනෙමි. අහංකාර ලෙස වගාඩම්බරයේ යෙදුනු ඔහුගෙන් තමා මෙතෙක් පළ කොට තිබෙන පරියේෂණ පත්‍රිකා ප්‍රමාණය ගැන ඇසූ විට ඔහු නිරුත්තර විය​. ඔහු කිසිදු පරියේෂණ පත්‍රිකාවක් පළ කොට නැත​. මනෝ විශ්ලේෂණය පිලිබඳ ඔහුගේ දැණුම අවමය​. යන්තම් මනෝ රෝගයක් හඳුනාගෙන ප්‍රති විශාද හෝ ප්‍රති මනෝව්‍යාධික ඖෂධයක් රෝගියාට නියම කිරීමට පමණක් මොවුන් ගේ විශේෂඥ භාවය සීමාසහිත වී තිබේ. 

මනෝ ප්‍රතිකාරය (Psychotherapy) යනු අද දිනයේ විශේෂිත වූ විෂයකි. මනෝ ප්‍රතිකාරය විෂය PhD  මට්ටම දක්වා හැදෑරිය හැක​. එහෙත් අපගේ අළුත් පරම්පරාවේ වෛද්‍යවරුන් ගේ මනෝ ප්‍රතිකාර පිළිබඳ දැණුම ඉතා අවම බව පෙනී ගොස් තිබේ. තවද නූතන  මනෝ ප්‍රතිකාර  ක්‍රමයන් ගැන මොවුන් බොහෝ  දෙනෙකු දැණුවත් නැත​. එම නිසා ඖෂධ මත පමණක් යැපෙමින් මනෝ ප්‍රතිකාර කිරීම අද දිනයේ සුලබව දැකිය හැකි සාධකයකි.  කිසිදු රෝගයක් හෝ සමාජ ගැටළුවක්  වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක / මනෝ විද්‍යාත්මක / සමාජ විද්‍යාත්මක කෝණයකින් ගැඹුරුව හදාරන්නේ නැති මෙම නූතන කන්ස්ල්ටන්ට්ලාගේ සමාජ මැදිහත්වීම නුග සෙවනටත් නවලිය වැනි පුවත්පත් වලටත් සීමාවී තිබේ.  මේ හේතුවෙන් මිනිසුන් වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර කෙරෙහි ඇති විශ්වාසය බිඳී විශ්ව ශක්තී, එලොවින් ආ ජීවකයන්, දේවාල කපුවන් වෙත යති. 

අන්තර්ජාතිකව පිළිගත් පොතක් හෝ පරියේෂණ පත්‍රිකාවක් පළ කොට නොමැති කිසිදු පරියේෂණයක් විශ්ව විද්‍යාල මට්ටමකින් සිදු කොට නොමැති කිසිදු සමාජ මැදිහත්වීමකට උර නොදුන් එහෙත් තමා සියළු දේ දත් කන්සල්ටන්ට් කියා සිතාගෙන සිටින මෙවැනි හීන දැණුම සහිත  නව විශේෂඥ මනෝ වෛද්‍ය පරම්පරාව ඩෙරීඩයා, ලැකන්ලා ගැන උඩින් පල්ලෙන් කියවාගෙන ජිම්නාස්ටික් පෙන්වන ගැටයන් හමුවේ  නිරුත්තරය​. මනෝ විශ්ලේෂණය ගැන මේ කජු කිරි කොල්ලන්ට තිබෙන දැණුම මේ නව විශේෂඥ මනෝ වෛද්‍ය මල්ලිලාට නැත​. මේ නිසා අන්තර්ජාතික තළයට ලාංකික මනෝ වෛද්‍ය විද්‍යාව ගෙන ගිය මහසෙන් ද සිල්වා, දයා සෝමසුන්දරම් , නීල් ප්‍රනාන්දු , දියනාත් සමරසිංහ වැනි සුවිසල් පුරුෂයන් මේ නව පරම්පරාව තුලින් බිහි වනු ඇතැයි කියා සිතීම හිතළුවකි. 

සංවර්ධිත රටවල විශේෂඥවරු බිහි වන්නේ ලංකාව වැනි තුන්වන ලෝකයේ රටවල මෙන් විභාගයක් කිරීමෙන් පමණක් නොවේ.  ඔවුන් දැණුම සහ අත්දැකීම් මත පරිණත බව ලබා විශේෂඥවරු වෙති. උදාහරණයක් ලෙස වෛද්‍ය බැසිල් වැන්ඩ කොල්ක් යනු මනෝ වෛද්‍යවරයෙකි. එහෙත් ඔහු විසින් පරියේෂණ රැසක් කොට අන්තර්ජාතිකව කීර්තියට පත් වූ වියතෙකි. මම ඔබ කන්සල්ටන්ට් කෙනෙක් ද කියා බැසිල් වැන්ඩ කොල්ක් ගෙන් ඇසුවෙමි. ඔහු දුන් පිළිතුර වූයේ යමෙකු විශේෂඥයෙකු වන්නේ පෆෝමන්ස් හෙවත් අනුයුංජනය යන සාධකය මත බවයි. 

උතුරු ඇමරිකාවේදී විභාග විශාල ප්‍රමානයක් සමත්ව එහෙත් ප්‍රායෝගික දැණුම අවම ඉන්දියානු මනෝ වෛද්‍යවරු මට හමු වී තිබේ. මොවුන්ට වෛද්‍ය එන්සයික්ලෝපීඩියා වේද ග්‍රන්ථ මෙන් කට පාඩම් ය​. එහෙත්  ආවේදනික මනෝ රෝගයක් හඳුනාගෙන සාර්ථක මනෝ ප්‍රතිකාරයක් රෝගියා වෙත ලබා දීමට මොවුන් අපොහොසත්‍ ය​. මේ නිසා සුද්දන්ට බනිමින් තමා සමත් වූ විභාග ගැන කියවමින් සිටි නවක ඉන්දියානු මනෝ වෛද්‍යවරයෙකුට මැකෙන්සි රෝහලේදී මා දුන් උපදේශයක් නම් මානසික රෝගියෙකු හමු වූ විට එම රෝගියා ජීවමාන ටෙක්ස්ට් පොතක් බව සිතා රෝගියාව හදාරන්න යන්නයි. 

රෝගීන් සමග සංවාදය අවම කොට උඩින් පල්ලෙන් රෝගියා බලා රෝග විනිශ්චය දීම ලංකාව ඉන්දියාව වැනි කලාප වල වෛද්‍යවරු නිතරම කරති. මට හමුවූ කැනේඩියානු මනෝ වෛද්‍යවරියක වූ ඊවා කබෙල්ලෝ වරක් මට පැවසුවේ එක් රෝගියෙකුට භින්නෝන්මාදය රෝග නිර්ණය දීම සඳහා මාස හයක් පමණ තමා එම රෝගියාව නිබඳව හමුවී රෝගියායේ රෝග ලක්‍ෂණ හැදෑරූ බවයි. මනෝ වෛද්‍ය නීල් ප්‍රනාන්දු මහතා ද  වරක් ද ඉතා ඉවසිල්ලෙන් මාස හතරක් පමණ රෝගියෙකු නිරීක්‍ෂණය කොට රෝගියා තුලින් භින්නෝන්මාදය රෝග නිර්ණය කල අයුරු මට එම අවස්ථාවේදී සිහිපත් විය​. 

කන්සල්ටන්ට් උමතුව විසින් බොහෝ තරුණ වෛද්‍යවරුන්ව නොමග යවා තිබේ. කන්සල්ටන්ට් ලේබලය ලැබීමෙන් පසු තමා සියල්ල දත් අයෙකු ලෙස සිතා කිසිවක් හදාරන්නේ නැතිව කිසිදු පරියේෂණයක් නොකොට මවා ගත් ගාම්භීර භාවයකින් තමන් ගේ හීන ලෝක වල ජීවත් වන මේ වෛද්‍යවරු පොළවට පතිත වන්නේ ෆ්‍රොයිඩ් ගැන , ඩෙරිඩා ගැන ලැකාන්ලා ගැන කජු කිරි කොල්ලෙක් ප්‍රශ්න කල විටදීය​. එතෙක් ඔවුන් තමා සර්වඥ කියා සිතාගෙන සිටිති. 

වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග

Saturday, September 24, 2016

ඩිට්‍රොයිට් හි සැඳෑවක්



මාර්ගය පාළුය​. මග දෙපස විශාල කඩ සාප්පු වසා තිබේ. බොහෝ සාප්පු හිස් ය​. සමහර විශාල සාප්පු වල බදු දීමට තිබේ කියා බෝඩ් ගසා තිබේ. එහෙත් ඒවා බදු ගෙන ව්‍යාපාර පවත්වාගෙන යාමට කෙනෙකු නැත​. මුදල් නොමැති නගරයක  ව්‍යාපාර කරගෙන යන්නෝ කවරහුද ? 

පදිංචියට යෝග්‍ය  ප්‍රදේශ වල නිවාස වල තත්වය දුක්ඛිතය​. බොහෝ ගෙවල් පාළුවට ගොසිනි. නිවාස ණය  ගෙවා ගැනීමට නොහැකිව මිනිසුන් බොහෝ දෙනෙකු නිවාස වලින් ඉවත් කොට තිබේ. අතරින් පතර නිවාස වල මිනිසුන් ස්වල්ප දෙනෙකු සිටිති. ඔවුන් ගේ දෙනෙත් දීප්තියෙන් තොරය​. ඇතැම් විට තව නොබෝ කාලයකින් ඔවුන් ද හෝම්ලස් හෙවත් නිවාස රහිත මිනිසුන් ගේ ගොඩට වැටෙනු ඇත​. 

මහා අර්ථික අවපාත සුනාමියට අසුවූ මිචිගන් ප්‍රාන්තය හෙම්බත්ව ඇත​.  වාහන නිෂ්පාදනය මගින් රැකියා උත්පාදනය කල කර්මාන්තය බිඳ වැටෙමින් තිබේ. බොහෝ කර්මාන්තශාලා වෙනත් ජනපද වලට හෝ වෙනත් රටවලට ගෙන ගොස් ඇත​. මිනිසුන් තුල බලාපොරොත්තුවේ සේයාවන් පවා දැකීම අසීරුය​. ඇමරිකානු සිහිනය බිඳ වැටී තිබේ. 

කළු ජාතිකයන් බහුතරය ජීවත් වන ප්‍රදේශ වල අනාගතය පිලිබඳ අවිනිශ්චිතතාව සමාජ හව්හරණක් නොමැතිකම යනාදී තත්වයන් නිසා පීඩාවට පත් මුහුණු දක්නට තිබේ. සමහරු විස්කි හෝ ක්‍රැක් කොකේන් මතින් අසහනකාරී පරිසරයෙන් මිදී තාවකාලික සිහින ලෝක වල සැරිසරති. ඔවුන් බාහිර ලෝකය පිලිබඳව විමසිලිමත් නොවේ. අඩවන් වූ දෙනෙත් විඩාබර අකලට මහළු වී ගිය මුහුණු , දිරාපත් වූ ශරීර මම දකිමි.  

ඩිට්‍රොයිට් හි සමහරක් ප්‍රදේශ වලට කුලී රථ රියැදුරන් යාමට සූදානම් නැත​. මේවා මුදා නොගත් ප්‍රදේශ වැනිය​. එම ප්‍රදේශ වල මිනිස් දිවියක වටිනාකම් නැත​. තවත් ඩොලර් කීපයක් සඳහා වෙඩි උණ්ඩයක් හෝ පිහි පාරක් මගින් ජීවිතය කවර මොහොතක වූ ඩැහැගැනීමට ඉඩ තිබේ. 

සමහර ස්ථාන වල කළු තරුණයන් එක් රැස්ව බාස්කට් බෝල් ගසති. ඔවුන් ගේ ඇඳුම් අපිළිවෙලය​. සුළු වචන හුවමාරුවක් ගැන්සි යුද්දයක් දක්වා පරිවර්තනය වීමේ ඉඩකඩ තිබේ. ඔවුන් ගේ බැගී කොට කලිසම් සහ බැගී කමිස තුල ගිනි අවි සඟවාගෙන තිබෙන නමුදු ඒවා නිතර පත්තු වේ. සෙල්ලම් කරන ඔවුන් අමුත්තෙකු වූ මා දෙස බලති. මම ඔවුන් ගේ දර්ශන පථයෙන් ඇදී යමි. තැනින් තැන නැවැත්වූ පැරණි ෆෝඩ් , Chevrolet වාහන මම දකිමි. සමහර වාහන වල රෝද පවා නැත​. ඉදිරි මාර්ගය භූත නගරයක ලකුණු පෙන්වයි. 

පසුගිය හැට වසර තුල ඩිට්‍රොයිට් හි ජනගහනය 63 % කින් අඩුවී තිබෙන බවට වාර්තා වේ. වීථි ලාම්පු වලින් 40 % අක්‍රිය ය​. නිවාස හැත්තෑ අට දහසක් පමණ නිවැසියන් ගෙන් තොර අතර ඩොලර් 500 කට වූවද නිවසක් මිලට ගත හැකිය​. ළමා ජනගහනයෙන් 60 % දරිද්‍රතාවයෙන් පෙලේ.  විරැකියාව , දුගී බව , අපරාධ ඉහලයාම් යනාදී සමාජ ගැටළු වලින් ඩිට්‍රොයිට්වාසීන් පීඩා විඳිති . එහෙත් ඩිට්‍රොයිට් රිවර් ෆ්‍රන්ට් වැනි ප්‍රදේශ වල ධනවතුන් ජීවිතය වින්දනය කරති. ආදායම් විශමතාවන් පැහැදිලිව පෙනේ. ආර්ථික අවපාතය මාරුතය ඔවුන් වෙත ලඟාවී නොමැති හැඩය​. අලංකාර නිවාස , අලංකාර මාවත් , සැඳෑ සාද දක්නට තිබේ. දුගී ඩිට්‍රොයිට් සහ ධනවත් ඩිට්‍රොයිට් වෙන් කරන අදිසි බර්ලින් තාප්පයක් තිබේ කියා මට සිතේ. 

ධනවාදයේ සියළු අයහපත් ලක්‍ෂණ මම ඩිට්‍රොයිට් හිදී දුටුවෙමි. මයිකල් මුවර් පැවසූ අනාවැකි ක්‍රමක් ක්‍රමයෙන් තත්‍ය වෙමින් පවතියි. එය භයානකය. සැබවින්ම එය භයානකය.
ප්‍රජා පීඩක සමාජවාදය නිසා මස් රාත්තලක්, සීනි කිලෝවක් ගැනීමට පෝලිම් වල පැය ගනන් සිටි මිනිසුන් මගේ මතකයට නැගේ. හිමෙන් පිරි පාරවල් වල ඔවුන් පෝලිම් ගැසී සිටින්නේ අතෘප්තිමත්වය​. පර්තින්නය හෙවත් පක්‍ෂ සාමාජිකයන් පෝලිම් වල නැත​. ඔවුන් ගේ නිවෙස් වල අත්‍යාවශ්‍ය භාණ්ඩ තිබේ. පීඩාවට පත් වී සිටින්නෝ සාමාන්‍ය ජනතාවය​.   

ජීවිතයේ එදිනෙදා අවශ්‍ය වන භාණ්ඩ හිඟ වන විට මිනිසුන් නොසන්සුන් වෙති. ඔවුන් ලෙනින්ට , ස්ටාලින්ට , කෘශෙව්ට , බ්‍රෙෂ්නෙව්ට , ගර්බශෝව්ට බනිති. සාප කරති. ඒ අතරවාරයේ පෝලිම පනින්නෙකු ආ විට සියළුදෙනාගේම කෝපය ඔහු හෝ ඇය වෙත යොමු කෙරේ. මෙසේ පැය තුන හතරක්  පෝලිමේ සිට පාරිභෝගික භාණ්ඩයක් මිලට ගත් විට මිනිසුන් මොහොතකට ජීවිතයේ ඒකායන සතුට විඳිති. එහෙත් ඊලඟට එලැඹෙන මොහොතේදී එම සතුට අතුරුදහන් වේ. හෙටත් පෝලිමේ සිටිය යුතුය​. 

සමාජවාදය යටතේත් ධනවාදය යටතේත් මිනිසුන් විඳවනවා මම දිටිමි. මෙම සමාජ ආර්ථික විඳවීම් අවසන් කරන තෙවැනි මානුශිකවාදී ක්‍රමයකට අප යා යුතුය​. 

වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග 

Friday, September 23, 2016

එස්.එච්.ඕ

 


එස්.එච්.ඕ යනු නේවාසික වෛද්‍යවරු හෙවත් ඉන්ටර්න්වරුන් ගේත්  විශේෂඥ වෛද්‍යවරයාගෙත් අතරමැදියාය​. එම නිසා ඔහු හෝ ඇය ඉන්ටර්න්වරුන් ගේත් විශේෂඥ වෛද්‍යවරයාගෙත් කුණු කොන්ත්‍රාත් වලට මැදිව තැලේ. 

මම නේවාසික වෛද්‍යවරයෙකු වූ සමයේ අපගේ ජ්‍යෙෂ්ඨ වෛද්‍ය නිලධාරීන් වූයේ වෛද්‍ය ෆාහීම් , වෛද්‍ය වොලීඩ් සහ වෛද්‍ය ජිෆ්රිය​. මින් වෛද්‍ය ෆාහීම් තුල දක්‍ෂ ශල්‍ය හැකියාවන් තිබූ අතර ඔහු ශල්‍ය විශේෂඥවරයෙකු වූයේදැයි නොදනිමි. සමහර විට පීපී කිරීමේ අභිලාෂය නිසා ඔහු ශල්‍ය විශේෂඥවරයෙකු වීමේ අභිලාශය අත් හරින්නට ඇත​. වොලිඩ් නාරි හා ප්‍රසව ජ්‍යෙෂ්ඨ වෛද්‍ය නිලධාරියෙකු වූ අතර බොහෝ විට ඩී ඇන්ඩ් සී හෙවත් Dilation and curettage (D&C)  කරන විට  curette එකෙන් ගර්භාෂය සිදුරු කරයි. මේ නිසා ඩී ඇන්ඩ් සී එක එසැනින් ලැපරටොමියක්  ( laparotomy) බවට පත්වේ. මේ නිසා වොලිඩ් සමග වැඩ කිරීමේදී ඉන්ටර්න්වරු කන් කෙඳිරි ගෑවෝය​. එහෙත්  වෛද්‍ය ජිෆ්රි ජොලි  එස්.එච්.ඕ කෙනෙකි. ඔහු සමග වැඩ කිරීම විනෝදජනකය.

මම  විශේෂඥ නාරි හා ප්‍රසව වෛද්‍ය අජිත් සේමසිංහ මහතාගේ ජ්‍යෙෂ්ඨ වෛද්‍ය නිලධාරී වූයෙමි. මේ කාලය තුල ඉන්ටර්න්වරු පරම්පරා තුන හතරක්  සමග මම වැඩ කලෙමි. 

නාරි හා ප්‍රසව අංශය ඉතා කාර්‍ය බහුල ඒකකයකි. ජ්‍යෙෂ්ඨ වෛද්‍ය නිලධාරී ලෙස මම සතියේ දවස් හයක් නොකඩවා දිවා රාත්‍රී වැඩ කලෙමි. එස් එච් ඕ කාලයේ හරි හැටි නින්දක් ලැබෙන්නේ නැත​. මේ කාලයේදී එක දිගට පැය හතරකට වඩා නිදා ගැනීමේ භාග්‍ය මම නොලද්දෙමි. මට නිවාඩුවක් තිබුනේ අඟහරුවාදා දිනවල සවස පහෙන් පසුව පමණි. එහෙත් බදාදා උදේ අට වන විට වාට්ටුවේ සිටිය යුතු විය​.  

එස්.එච්.ඕ ලෙස මට සීසර් ශල්‍යකර්ම  මෙන්ම අනෙකුත් සුළු සහ මධ්‍ය ප්‍රමාණයේ ශල්‍යකර්ම කිරීමට සිදු විය​. මේ කාලය තුලදී මම සීසර් ශල්‍යකර්ම 723 ආසන්න ප්‍රමාණයක් කලේ එකම මාතෘ මරණයක් නොමැතිවය​. මට පෙර මෙම එස් එච් ඕ තනතුරේ සිටි වෛද්‍ය  නිලධාරියාට මාතෘ මරණ දෙකක් සඳහා අමාත්‍යංශය විසින් විමර්ශන  සිදු කොට තිබුනි.  මේ නිසා අතුරේ යන්නක් මෙන් බොහෝ ප්‍රවේසමෙන් වැඩ කිරීමට අපට සිදු විය.  එබැවින් කම්මැලි ඉන්ටර්න්වරු සුරතල් කර කර සිටීමට වේලාවක් නොවීය​. 

ඒ කාලයේ වැඩ මග හරින මව්වරුන් ගේ ජීවිත අවදානමේ හෙලන නේවාසික වෛද්‍යවරුන්ට මම තදින් සිටියෙමි.  මව්වරුන් ගේ ජීවිත බේරාගනු වස් සමහරක් පුද්ගලයන්ට වාචික ඩෝස් දීමට සිදු විය මේ නිසා අද වූවද මාගේ පැරණි ඉන්ටර්න්වරු සමහර දෙනෙක් මා සමග හිත නොහොඳය​. එහෙත්  වාචික ඩෝස් නිසා තමන් ඉතා ඉක්මනින් නේවාසික වෛද්‍ය ක්‍රමයට අනුගත වූ බව කියමින් වරක් වෛද්‍ය බාස්කරන් පසු කාලයක උතුරු කොලඹ ශික්‍ෂණ රෝහලේදී මා හමුවී මට ස්තූති කලේය​. 

 සමහර  එස්.එච්.ඕ ලා විශේෂඥ වෛද්‍යවරයාට ඉන්ටර්න්වරුන් ගේ වැරදි ගැන කේලම් කියති . සමහරක් විට ඔවුන් ගේ නේවාසික වෛද්‍ය කාලය දීර්ඝ කරවති. බොහෝ  එස්.එච්.ඕ ලා කරන දෙයක් වූ බොස්ට කේලාම් කීම මම කිසිදින නොකලෙමි.මගේ ප්‍රතිපත්තිය වූයේ වරදක් දුටු විට ඒ අවස්ථාවේදීම අදාල පුද්ගලයාට බැන වැදී වරද නිවැරදි කිරීමයි. මා නේවාසික වෛද්‍යවරුන් ගැන කේලම් නොකී බව නාරි හා ප්‍රසව විශේෂඥ වෛද්‍ය අජිත් සේමසිංහ මහතා අද දිනයේ වූවද සාක්‍ෂි දරනවා ඇත​. 

ඉන්ටර්න්ලා විවිධාකාරය සමහර ඉන්ටර්න්ලා දක්‍ෂය. සිද්දාන්ත මෙන්ම ප්‍රායෝගික දැණුමෙන් අනූනය​. එවැනි ඉන්ටර්න්ලා සමග වැඩ කිරීම තෘප්තකරය​. සමහර ඉන්ටර්න්ලා  තියරිකාරයන් වෙති. එහෙත් ප්‍රායෝගික දැණුම නැත​. වරක් මෙවැනි ඉන්ටර්න්වරයෙක් කැතීටරයකින් රෝගී කාන්තාවකගේ මුත්‍රා ඉවත් කිරීමට ගොස් එය කිරීමට නොහැකිව අසරණ හඞකින් මිඩ් වයිෆ් කෙනෙකුගෙන් උදව් ඉල්ලුවේය​. 

සමහර ඉන්ටර්න්ලා ගල් ආඳන්‍ ය​. හදිසියේ රාත්‍රියක ප්‍රසූතිය කරන මාතාවකට අසාධ්‍ය වී කෝල් පොත ආ විට එය ආපිටටම ජ්‍යෙෂ්ඨ වෛද්‍ය නිලධාරියාට එවති. වරක් කෝල් පොත ආ විට රෝගියා නොබලා කෝල් පොත ආපිට මට එවූ ඉන්ටර්න්වරියකට මම තරයේ අවවාද කලෙමි. 

සමහර ගල් ආඳන්‍ ඩියුටි වෙලාවේ අතුරුදහන් වී යයි. සමහරු යන්නේ පෙම්වතිය බැලීමටය​. සමහරු ගෙදර ගොස් දෙමාපියන් බලා කෑමට දෙයක් අරගෙන එයි.  මොවුන්ට ඇතැම් අවස්ථා වලදී මම උදව් කලෙමි. ඔවුන් එන තෙක් මම වාට්ටුව බලා ගත්තෙමි. මෙය කලේ විශේෂඥ වෛද්‍යවරයාට හොරෙනි. එහෙත් සමහර ගල් ආඳන් පනින්නේ නේවාසික වෛද්‍ය කාලයේ පීපී කිරීමටය​. මෙය නීති විරෝධී මෙන්ම සදාචාර විරෝධී ක්‍රියාවක් ද විය​. එවැනි පුද්ගලයෝ මගෙන් බුරුලක් ලද්දේ නැත​. 

සමහර විට කොන්ෆිඩන්ස් හෙවත් ප්‍රතිහානය අඩු ඉන්ටර්න්වරු සෑම දෙයකටම එස් එච් ඕ ට කතා කරති. රෝගියාගේ රුධිර පීඩනය යන්තම් අඩු වුවහොත් ඒ සඳහා සුදුසු ප්‍රතිකාරයක් නොදී කෙලින්ම එස් එච් ඕ ට දැණුම් දෙති. මෙවැනි  ප්‍රතිහානය අඩු ඉන්ටර්න්වරියක් පැය භාගයකට වරක් මා අමතා රෝගීන් ගැන වාර්තා කලාය​. ඇය රාත්‍රී ඩියුටි කරන විට මම නොනිඳා අපගේ නිල නිවාසයේ සිටි වෛද්‍ය ගෝවි , වෛද්‍ය මාංජේෂ්ඨ පීරිස් හෝ වෛද්‍ය විල්සන් පීරිස්ව රාත්‍රියේ කතාවට අල්ලාගෙන සිටින්නෙමි. 

තවත් සමහරක් ඉන්ටර්න්ලා  මහ ඇමති ඉවත් කොට තක්සේරු නිලධාරියා වූ දර කපන්නා වැනිය​. ඔවුන් රෝගියා ගැන විස්තර කරන විට අසන අසන ප්‍රශ්නයට කියන්නෙ ඉන්න මම බලලා කියන්නම් කියාය​. රෝගියාගේ තත්වය ගැන තුලනයක් කිරීමට ප්‍රශ්න සියයක් ඇසිය යුතුය​. අසන සෑම ප්‍රශ්නයකටම ඉන්න මම අහලා කියන්නම් නැතහොත් බලලා කියන්නම් කියයි. එසේම වැදගත් දත්ත කියන්නෙ නැත​. කියන්නේ වැල්වටාරම් ය​. 

වරක් රුහුණ වෛද්‍ය පීඨයේ  වසර ගනනාවක් ක්‍රොනික් වූ ඉන්ටර්න්වරයෙක් අපගේ අංශයට ආවේය​. මට ඔහු සමග යලිත් වරක් නේවාසික වෛද්‍ය  සමය ගත කරන්නට සිදු විය​.  එක්ව රක් ඔහු ඝර්භාශයේ ගෙල වසා ගැටයක් දමා තිබූ ගැබිනි මවකට සින්ටෝ දී ප්‍රසවයක් කිරීමට ගියේය​. එදින මා ලේබර් රූම් එකට නොගියේ නම් ශිරොද්කා ගැටය ලෙස හඳුන්වන ස්වභාවික ගබ්සා වීම වලක්වන ඝර්භාශයේ ගෙල වසා ගැටයක් දමා තිබූ ගැබිනි මවගේ ගර්භාෂය පුපුරා ඇය මිය යනු ඇත​. වේදනාවෙන් දඟලමින් සිටි ගැබිනියගේ ඝර්භාශයේ ගෙල වසා තිබූ ගැටය කපා වහාම ඇයව ශල්‍යකර්මයකට ලක් කොට ජීවිත දෙක මම බේරාගත්තෙමි. ඉන් පසුව ශ්‍යල්‍යාගාරයේ  පසෙකට ඔහුව කැඳවා බඩපුරා බැණුම් සංග්‍රහයක් දුන්නෙමි.  

තවත් වරක් ඔහු බ්‍රීච් හෙවත් හිස නොව තට්ටම්  ගැබ් ගෙල දෙසට යොමුවී ඇති සහ සක්‍රිය ප්‍රසවයකට සූදානම් වූ මවකට ඒආර් එම් හෙවත් artificial rupture of membrane කලේය​. මේ නිසා භෘණ මරණය වූවද සිදු විය හැකිය​. මෙම කාන්තාවද වහාම ශ්‍යල්‍යාගාරයට ගෙන ගොස් මවද දරුවාද බේරාගත්තෙමි.  එදිනද ඔහු මගෙන් බඩ පුරා බැණුම් ඇසීය​. නමුත් කම්මලේ බල්ලාට මෙන් බැණුම් ඔහුට වගක් නොවීය​. අවසානයේදී මම ඔහුගේ පසු පසින්ම සිටිමින්  ඔහුගේ වැඩද කලෙමි. මේ අනුව මට දෙවරක්ම ඉන්ටර්න් කාලයක් ලැබුනේය​. 

ජ්‍යෙෂ්ඨ වෛද්‍ය නිලධාරී තනතුර ඉතා පහසුවෙන් සතුරන් සදා ගත හැකි තනතුරකි. දුවමින් පනිමින් නිබඳව වැඩ කරන විට අලසයන් ඊට එදිරි වෙති. හදිසි සීසර් ශල්‍යකර්මයක් සිදු කිරීමට අවශ්‍ය වූ විට ශල්‍යාගාරය ශල්‍ය වෛද්‍ය විශේෂඥවරයාගෙන් ඉල්ලා ගැනීමට යන විට ඔහු බනින්නේ ජ්‍යෙෂ්ඨ වෛද්‍ය නිලධාරීයාටය​. ඒ කාලයේ රෝහලේ ශල්‍ය වෛද්‍ය විශේෂඥවරයා වූ වෛද්‍ය බදුර්ඩීන් මහතා මාව දකින විට ඉවත බලා ගනී. එසේම අවේලාවේ හදිසි සීසර් එකක් ශල්‍යාගාරයට ගෙන ගිය විට සමහර හෙදියෝ මුහුණ එල්ලා ගනිති. හරියට ජ්‍යෙෂ්ඨ වෛද්‍ය නිලධාරී තමන් ගේ අක්කා සීසර් කිරීමට ගෙදරින් ගෙනාවාක් මෙනි. 

වරක් රාත්‍රියක හෙදියන් සීසර් එකකට සහයෝගය දීමට අදිමදි කරමින් පස්ස ගසන විට මම මේ ගැබිනි මාතාව කුලියාපිටිය රෝහලේ හෙදියකගේ සෝයුරිය යැයි බොරුවක් කියා අවශ්‍ය උපකරණ ගෙන මම සීසර් එක කලෙමි. පසුව එම මාතාවගෙන් සත්‍ය හෙලිවූ පසු අලස හෙදියෝ මට දෙහි කැපුවෝය​. සද් භාවයෙන් බොරුව කියූ නිසා මම එම බැණුම් ගනනකට නොගත්තෙමි. 

අපගේ රටේ ක්‍රමය සැකසී තිබෙන්නේ  more work more trouble - less work less trouble කියාය​. මේ නිසා අධිකව වැඩ කරන එස් එච් ඕ පොදු සතුරෙකි. එහෙත් එස් එච් ඕ වැඩ කරන තාලයටම තෘප්තියකින් යුතුව වැඩ කල ඉන්ටන්වරු , හෙදියෝ , මිඩ් වයිෆ්ලා  සිටි අතර මම ඉතා සතුටින් විහිළුවෙන් විනෝදයෙන් ඔවුන් සමග වැඩ කලෙමි.  මේ නිසා  එස්.එච්.ඕ සමය තුල සතුටින් ආවර්ජනය කල හැකි මතක සටහන් බොහෝ වෙති. 


වෛද්‍ය රුවන් එම් ජයතුංග 

Find Us On Facebook